Ostonaqul qöşbegi
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 260–261-b. — ziyouz.com
Ostonaqul qöşbegi OSTONAQUL QÖŞBEGI, Ostonaqulbiy Muhammad Şarif Devonbegi öğli (1860—1923) — manğitlar davrida saroy arbobi, boş zakotçi, qöşbegi. Qarşi va Çorjöy viloyatlari hokimi (1879—86). U Buxoro amirligida qöşbegi — boş vazir (1886 — 1910) bölgaç, amir Abdulahad barça davlat işlarini unga topşirib, özi Karmanada ötirgan. O.q. amir nomidan faoliyat yuritib, Rossiya imperiya-sining Buxorodagi siyosiy agenti b-n muomala qilgan. Bir neça marta Rossiyaga borgan.
O.k., amir Muzaffar davrida boy berilgan Buxoroning mavqei tiklanişi uçun intilgan. U Buxoroda aroqxörlik va işratbozlik bazmlarini taqiqlagan, poraxörlikka qarşi kuraşgan, ra'iyat farovonligi uçun intilgan. Buxoroda 1910 i. yanvar voqealari, ya'ni şialar va sunniylar örtasidagi xunrezlikdan foydalanib, duşmanlari uni qöşbegilikdan olib taşlaşga amirni köndirişgan. Abdulahad uni Karmanaga çaqirgan, Xatirçi va Ziyovuddin viloyatlariga hokim qilib tay-inlagan (1910). Oradan köp ötmay u Karmanada zindonga taşlangan. BXSR tuzilgaç, «Avkaf» vaqf idorasini boşqargan.
Ad.: Ayniy S, Buxoro inqilobi tarixi uçun materiallar, M., 1926; Muhammad Ali Baljuvoniy, Tarixi nofeiy (Foydali tarix), T., 2001.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОСТОНАҚУЛ ҚЎШБЕГИ, Остонақулбий Муҳаммад Шариф Девонбеги ўғли (1860—1923) — манғитлар даврида сарой арбоби, бош закотчи, қўшбеги. Қарши ва Чоржўй вилоятлари ҳокими (1879—86). У Бухоро амирлигида қўшбеги — бош вазир (1886 — 1910) бўлгач, амир Абдулаҳад барча давлат ишларини унга топшириб, ўзи Карманада ўтирган. О.қ. амир номидан фаолият юритиб, Россия империя-сининг Бухородаги сиёсий агенти б-н муомала қилган. Бир неча марта Россияга борган.
О.к., амир Музаффар даврида бой берилган Бухоронинг мавқеи тикланиши учун интилган. У Бухорода ароқхўрлик ва ишратбозлик базмларини тақиқлаган, порахўрликка қарши курашган, раъият фаровонлиги учун интилган. Бухорода 1910 и. январь воқеалари, яъни шиалар ва суннийлар ўртасидаги хунрезликдан фойдаланиб, душманлари уни қўшбегиликдан олиб ташлашга амирни кўндиришган. Абдулаҳад уни Карманага чақирган, Хатирчи ва Зиёвуддин вилоятларига ҳоким қилиб тай-инлаган (1910). Орадан кўп ўтмай у Карманада зиндонга ташланган. БХСР тузилгач, «Авкаф» вақф идорасини бошқарган.
Ад.: Айний С, Бухоро инқилоби тарихи учун материаллар, М., 1926; Муҳаммад Али Балжувоний, Тарихи нофеий (Фойдали тарих), Т., 2001.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.