Osvald Kyulpe
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 828-b. — ziyouz.com
Kyulpe Osvald KYULPE (Kulpe) Osvald (1862.3.8, Kandau, Kurlyandiya — 1915.30.12, Myunxen) — nemis psixologi va faylasufi, Vyursburg maktabi asosçisi. 1894—1909 y.larda Vyursburgda, 1912 y.dan Myunxenda prof., tanqidiy realizm namoyandasi. «Psixologiya oçerklari» (1893) asarida V. Vundga yaqin ğoyalarni tarğib qildi. Assotsiativ psixologiyani tanqid qilib çiqdi va sinaluvçilarni özini özi kuzatiş metodiga örgatiş mumkinligini isbotlaşga intildi. Tafakkurning mazmuni va mohiyatini zudlik b-n fikr obyektiga tuşiriş va uzatiş mumkin emas, degan xulosaga kelgan. Uningça, tafakkur bilişning yuqori, aql-idrokka asoslangan bosqiçi bölişiga qaramay, sezgilar kabi birlamçidir.
«Falsafaga muqaddima» va b. asarlar yozgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЮЛЬПЕ (Kulpe) Освальд (1862.3.8, Кандау, Курляндия — 1915.30.12, Мюнхен) — немис психологи ва файласуфи, Вюрцбург мактаби асосчиси. 1894—1909 й.ларда Вюрцбургда, 1912 й.дан Мюнхенда проф., танқидий реализм намояндаси. «Психология очерклари» (1893) асарида В. Вундга яқин ғояларни тарғиб қилди. Ассоциатив психологияни танқид қилиб чиқди ва синалувчиларни ўзини ўзи кузатиш методига ўргатиш мумкинлигини исботлашга интилди. Тафаккурнинг мазмуни ва моҳиятини зудлик б-н фикр объектига тушириш ва узатиш мумкин эмас, деган хулосага келган. Унингча, тафаккур билишнинг юқори, ақл-идрокка асосланган босқичи бўлишига қарамай, сезгилар каби бирламчидир.
«Фалсафага муқаддима» ва б. асарлар ёзган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.