Öt haydovçi dorilar
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 201-b. — ziyouz.com
Öt haydovçi dorilar — öt pufagidan utning ön ikki barmoq içakka tuşişini tezlaştiradigan, jigar hujayralarida öt hosil bölişini kuçaytiradigan sintetik yoki ösimlik moddalari. Ö.h.d. öt hosil böliş jarayoniga bevosita va neyrogumoral regulyatsiya sistemasi orqali ta'sir etadi. Mineral suvlar, nordon suyuqliklar içilganda, me'da şilliq qavati mexanik ta'sirlanganda va içakka öt yoki öt kislotalar tuşganda öt hosil bölişi tezlaşadi. Öt kislotalar (xologon, dexolin) va tabiiy öt (alloxol, xolenzim) preparatlari ta'sirida ham öt hosil bölişi kuçayadi. Ayrim ösimlik moddalari: na'matak mevasining ekstrakti (xolosas), makkajöxori popugi ekstrakti yoki damlamasi, böznoç gulining qaynatmasi yoki damlamasi öt haydaydi. Ö.h.d. jigar va öt pufagining surunkali yalliğlanişi (xoletsistit, xoletsistogepatit) va öt toşkasalliklarida qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЎТ ҲАЙДОВЧИ ДОРИЛАР — ўт пуфагидан утнинг ўн икки бармоқ ичакка тушишини тезлаштирадиган, жигар ҳужайраларида ўт ҳосил бўлишини кучайтирадиган синтетик ёки ўсимлик моддалари. Ў.ҳ.д. ўт ҳосил бўлиш жараёнига бевосита ва нейрогуморал регуляция системаси орқали таъсир этади. Минерал сувлар, нордон суюқликлар ичилганда, меъда шиллиқ қавати механик таъсирланганда ва ичакка ўт ёки ўт кислоталар тушганда ўт ҳосил бўлиши тезлашади. Ўт кислоталар (хологон, дехолин) ва табиий ўт (аллохол, холензим) препаратлари таъсирида ҳам ўт ҳосил бўлиши кучаяди. Айрим ўсимлик моддалари: наъматак мевасининг экстракти (холосас), маккажўхори попуги экстракти ёки дамламаси, бўзноч гулининг қайнатмаси ёки дамламаси ўт ҳайдайди. Ў.ҳ.д. жигар ва ўт пуфагининг сурункали яллиғланиши (холецистит, холецистогепатит) ва ўт тошкасалликларида қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.