Öt pufagi
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 198–199-b. — ziyouz.com
Öt pufagi — odam va köpçilik umurtqali hayvonlarda öt yiğiladigan kovak a'zo. Odamlarda Ö.p.ning uz. 10— 14 sm, eni 3,5—4 sm, siğimi 30— 70 sm3, nok şaklida. Ö.p.ning kengaygan qismi — tubi, örta qismi — tanasi va toraygan böyin qismi tafovut qilinadi. Jigarning ostki qismi yuzasida joylaşgan. Ö.p.ning tubi jigarning öng bölagi ostidan bir oz çiqib turadi. Uning böyin qismi ingiçkalaşib borib, Ö.p. nayiga aylanadi. Bu nay jigar darvozasida hosil bölgan jigar öt yöli bilan birlaşib, umumiy öt yölini hosil qiladi. Öt yölining ön ikki barmoq içakka ötiş yerida silliq muskulli qisqiç bor, u öt va me'da osti bezi şirasining içakka tuşişini tartibga solib turadi. Ö.p.ning faqat pastki qismi qorin parda bilan öralgan bölib, qolgan qismi jigarga biriktiruvçi töqima yordamida yopişib turadi. Ö.p. devori seroz parda, juda köp burmalar hosil qiladigan şilliq parda va muskul qavatidan iborat. Ö.p.ning yalliğlanişi xoletsistit deb ataladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЎТ ПУФАГИ — одам ва кўпчилик умуртқали ҳайвонларда ўт йиғиладиган ковак аъзо. Одамларда Ў.п.нинг уз. 10— 14 см, эни 3,5—4 см, сиғими 30— 70 см3, нок шаклида. Ў.п.нинг кенгайган қисми — туби, ўрта қисми — танаси ва торайган бўйин қисми тафовут қилинади. Жигарнинг остки қисми юзасида жойлашган. Ў.п.нинг туби жигарнинг ўнг бўлаги остидан бир оз чиқиб туради. Унинг бўйин қисми ингичкалашиб бориб, Ў.п. найига айланади. Бу най жигар дарвозасида ҳосил бўлган жигар ўт йўли билан бирлашиб, умумий ўт йўлини ҳосил қилади. Ўт йўлининг ўн икки бармоқ ичакка ўтиш ерида силлиқ мускулли қисқич бор, у ўт ва меъда ости бези ширасининг ичакка тушишини тартибга солиб туради. Ў.п.нинг фақат пастки қисми қорин парда билан ўралган бўлиб, қолган қисми жигарга бириктирувчи тўқима ёрдамида ёпишиб туради. Ў.п. девори сероз парда, жуда кўп бурмалар ҳосил қиладиган шиллиқ парда ва мускул қаватидан иборат. Ў.п.нинг яллиғланиши холецистит деб аталади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.