Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Ota-Onalik huquqidan mahrum qiliş

    Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 271–272-b. — ziyouz.com

    Ota-Onalik huquqidan mahrum qiliş — oila huquqi sohasi. Özbekiston Respublikasi OK ga köra, quyidagi hollarda ota-ona (yoki ulardan biri) ota-onalik huquqidan maxrum qilinişi mumkin: ota-onalik majburiyatlarini bajarişdan boş tortsa, şu jumladan, aliment tölaşdan böyin tovlasa; uzrsiz sabablarga köra öz bolasini tuğruqxona yoki boşqa davolaş mu-assasasidan, tarbiya, aholini ijtimo-iy himoyalaş muassasasi va şunga öxşaş boşqa muassasalardan olişdan boş tortsa; ota-onalik huquqini sui iste'mol qilsa, bolalarga nisbatan şafqatsiz muomalada bölsa, jumladan, jismoniy kuç işlatsa yoki ruhiy ta'-sir körsatsa; muttasil içkilikbozlik yoki giyohvandlikka mubtalo bölgan bölsa; öz bolalarining qayoti yoki soğliğiga yoxud eri (xotini)ning hayoti yoki soğliğiga qarşi qasddan jinoyat qilgan bölsa.

    O.-o.h.m.q. ota (ona)ning yoki ularning örnini bosuvçi şaxslarning, prokurorning, vasiylik va homiylik orga-nining, voyaga yetmaganlar işlari b-n şuğullanuvçi komissiyalar hamda boş-qa muassasalarning talabi b-n sud tar-tibida amalga oşiriladi. Bolani bo-şqa ota-onaga berişning imkoni bölmagan taqdirda, bola vasiylik va homiylik organining qaramoğiga olib boriladi. Ota-ona qaysi bolaga nisbatan ota-onalik huquqidan mahrum qilingan bölsa, şu bolaga nisbatan bölgan qarindoşlik faktiga asoslangan barça huquqlardan, şu jumladan, undan ta'minot oliş, şuningdek, bolali fuqarolar uçun qonun xujjalarida belgilangan imtiyozlar va nafa-qalar oliş huquqlaridan maxrum böladi. Ota-onalik huquqidan mahrum qili-niş otaonani öz bolasiga ta'minot beriş majburiyatidan ozod qilmaydi.

    Şoira Yöldoşeva.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ОТА-ОНАЛИК ҲУҚУҚИДАН МАҲРУМ ҚИЛИШ — оила ҳуқуқи соҳаси. Ўзбекистон Республикаси ОК га кўра, қуйидаги ҳолларда ота-она (ёки улардан бири) ота-оналик ҳуқуқидан махрум қилиниши мумкин: ота-оналик мажбуриятларини бажаришдан бош тортса, шу жумладан, алимент тўлашдан бўйин товласа; узрсиз сабабларга кўра ўз боласини туғруқхона ёки бошқа даволаш му-ассасасидан, тарбия, аҳолини ижтимо-ий ҳимоялаш муассасаси ва шунга ўхшаш бошқа муассасалардан олишдан бош тортса; ота-оналик ҳуқуқини суи истеъмол қилса, болаларга нисбатан шафқатсиз муомалада бўлса, жумладан, жисмоний куч ишлатса ёки руҳий таъ-сир кўрсатса; муттасил ичкиликбозлик ёки гиёҳвандликка мубтало бўлган бўлса; ўз болаларининг қаёти ёки соғлиғига ёхуд эри (хотини)нинг ҳаёти ёки соғлиғига қарши қасддан жиноят қилган бўлса.

    О.-о.ҳ.м.қ. ота (она)нинг ёки уларнинг ўрнини босувчи шахсларнинг, прокурорнинг, васийлик ва ҳомийлик орга-нининг, вояга етмаганлар ишлари б-н шуғулланувчи комиссиялар ҳамда бош-қа муассасаларнинг талаби б-н суд тар-тибида амалга оширилади. Болани бо-шқа ота-онага беришнинг имкони бўлмаган тақдирда, бола васийлик ва ҳомийлик органининг қарамоғига олиб борилади. Ота-она қайси болага нисбатан ота-оналик ҳуқуқидан маҳрум қилинган бўлса, шу болага нисбатан бўлган қариндошлик фактига асосланган барча ҳуқуқлардан, шу жумладан, ундан таъминот олиш, шунингдек, болали фуқаролар учун қонун хужжаларида белгиланган имтиёзлар ва нафа-қалар олиш ҳуқуқларидан махрум бўлади. Ота-оналик ҳуқуқидан маҳрум қили-ниш отаонани ўз боласига таъминот бериш мажбуриятидан озод қилмайди.

    Шоира Йўлдошева.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.