Otaulla Xöjayev
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 292-b. — ziyouz.com
Xöjayev Otaulla XÖJAYEV Otaulla, Xöjayev Otaxöja Pölatxöjayeviç (1880, Buxoro — 1937.25.10, Toşkent) — Buxorodagi jadidçilik harakatining yirik namoyandasi, davlat va jamoat arbobi. Buxoroda Madrasa tahsilini olgan. Söngra Turkiyaga borib, akasi Usmon Xöja, Fitrat va b. bilan Istanbulda tahsil olgan (1909—13). «Tarbiyai atfol» maxfiy taşkiloti va Yoş buxoroliklar partiyasi faoliyatida qatnaşgan. 1913—14 y.larda Buxoro amirligida jadid maktablari oçgan va muallimlik kilgan. Buning uçun Buxoro amiri Olimxon tomonidan ta'kibga uçragan va zindonda ötirgan (1915). X. BXSR Qarşi viloyati inqilobiy qömitasi raisi (1920), BXSR içki işlar noziri (1921), BXSR Nozirlar Şörosi raisi örinbosari (1921— 23), raisi vazifasini bajaruvçi (1922 avg.—noyab.), taşqi işlar noziri (1923). BXSRning Moskvadagi muxtor vakili (1922 y. yanv.—may). 1921 y. yozida X. boşçiligidagi maxsus komissiya Baljuvonda Davlatmandbek qörboşi, Kamolbiy va Qayum töqsabo bilan BXSR hukumati nomidan muzokaralar ötkazgan va sulh şartnomasi imzolangan (1921 y. 12 avg.). 1920 y.dan Buxoroda yaşirin faoliyat körsatgan «Milliy Ittihod» taşkiloti işida faol qatnaşgan. RKP(b) MK Örta Osiyo byurosi kotibi Ya. E. Rudzutakning talabi bilan Fitrat va b. nozirlar qatorida öz lavozimidan olib taşlangan va BXSR hududidan surgun kilingan. Örta Osiyoda milliyhududiy çegaralaniş ötkazilgaç, turli lavozimlarda işlagan. BXSRning rahbar arboblari (jami 17 kişi) bilan birgalikda u qamoqda olingan (1937 y. 19 yanv.) va otişga hukm kilingan. 1965 y. 2 dek.da oqlangan.
Qahramon Rajabov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХЎЖАЕВ Отаулла, Хўжаев Отахўжа Пўлатхўжаевич (1880, Бухоро — 1937.25.10, Тошкент) — Бухородаги жадидчилик ҳаракатининг йирик намояндаси, давлат ва жамоат арбоби. Бухорода Мадраса таҳсилини олган. Сўнгра Туркияга бориб, акаси Усмон Хўжа, Фитрат ва б. билан Истанбулда таҳсил олган (1909—13). «Тарбияи атфол» махфий ташкилоти ва Ёш бухороликлар партияси фаолиятида қатнашган. 1913—14 й.ларда Бухоро амирлигида жадид мактаблари очган ва муаллимлик килган. Бунинг учун Бухоро амири Олимхон томонидан таъкибга учраган ва зиндонда ўтирган (1915). X. БХСР Қарши вилояти инқилобий қўмитаси раиси (1920), БХСР ички ишлар нозири (1921), БХСР Нозирлар Шўроси раиси ўринбосари (1921— 23), раиси вазифасини бажарувчи (1922 авг.—нояб.), ташқи ишлар нозири (1923). БХСРнинг Москвадаги мухтор вакили (1922 й. янв.—май). 1921 й. ёзида X. бошчилигидаги махсус комиссия Балжувонда Давлатмандбек қўрбоши, Камолбий ва Қаюм тўқсабо билан БХСР ҳукумати номидан музокаралар ўтказган ва сулҳ шартномаси имзоланган (1921 й. 12 авг.). 1920 й.дан Бухорода яширин фаолият кўрсатган «Миллий Иттиҳод» ташкилоти ишида фаол қатнашган. РКП(б) МК Ўрта Осиё бюроси котиби Я. Э. Рудзутакнинг талаби билан Фитрат ва б. нозирлар қаторида ўз лавозимидан олиб ташланган ва БХСР ҳудудидан сургун килинган. Ўрта Осиёда миллийҳудудий чегараланиш ўтказилгач, турли лавозимларда ишлаган. БХСРнинг раҳбар арбоблари (жами 17 киши) билан биргаликда у қамоқда олинган (1937 й. 19 янв.) ва отишга ҳукм килинган. 1965 й. 2 дек.да оқланган.
Қаҳрамон Ражабов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.