Otbosar çigirtka
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 274–275-b. — ziyouz.com
Otbosar çigirtka (Dociostaurus kraussi) — haqiqiy çigirtkalar oila-siga mansub yakka yaşovçi haşarot. Ma-rokaş çigirtkasita juda öxşaş, ammo unga nisbatan kiçikroq. Erkagi tanasining uz. 15—20 mm, urğoçisiniki 20— 30 mm. Kulrang doğlari bor. Urgoçisining orqa boldirlari qizil, erkagi-niki sariq. Ğöza, don ekinlari, boşokli ösimliklarga zarar keltiradi. Tuxum qöyiş uçun tuprokdan yasagan közaçasining uz. 19—30 mm, kalinligi 5—6 mm. Ösimliklari siyrak joylarga yoki partov yerlarga mavsumda 2—5 marta tuxum qöyadi. Tuxumdan liçinkalar, odatda, mart oyining oxiri — apr.ning boşlarida çiqadi. 20—25 kundan söng qanotlari rivojlana boşlaydi va 10— 15 kunda şakllanib böladi.
Kuraş çoralari: partov va böz yerlarni özlaştiriş; insektitsidlar qöllaş.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОТБОСАР ЧИГИРТКА (Dociostaurus kraussi) — ҳақиқий чигирткалар оила-сига мансуб якка яшовчи ҳашарот. Ма-рокаш чигирткасита жуда ўхшаш, аммо унга нисбатан кичикроқ. Эркаги танасининг уз. 15—20 мм, урғочисиники 20— 30 мм. Кулранг доғлари бор. Ургочисининг орқа болдирлари қизил, эркаги-ники сариқ. Ғўза, дон экинлари, бошокли ўсимликларга зарар келтиради. Тухум қўйиш учун тупрокдан ясаган кўзачасининг уз. 19—30 мм, калинлиги 5—6 мм. Ўсимликлари сийрак жойларга ёки партов ерларга мавсумда 2—5 марта тухум қўяди. Тухумдан личинкалар, одатда, март ойининг охири — апр.нинг бошларида чиқади. 20—25 кундан сўнг қанотлари ривожлана бошлайди ва 10— 15 кунда шаклланиб бўлади.
Кураш чоралари: партов ва бўз ерларни ўзлаштириш; инсектицидлар қўллаш.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.