Ötkazuvçi töqimalar
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 207-b. — ziyouz.com
Ötkazuvçi töqimalar — ösimliklar poyasi (tanasi) böylab suv va unda erigan mineral moddalarni ildizdan yer ustki qismlarga va barglarda sintezlanadigan moddalarni ösimliklarning boşqa qismlariga ötkazuvçi töqimalar. Ö.t. har xil şakldagi çöziq (prozenxima) hujayralardan tuzilgan. Ö.t. mexanik va parenxima töqima bilan birga yaxlit yoki boğlam bölib joylaşadi. Ö.t. prokambiy va kambiylş paydo bölib, ösimlikning barça organlarini özaro boğlaydigan butun sistemani hosil qiladi. Ö.t. ksilema va floemadan iborat. Ksilema böylab, asosan, suv va mineral moddalar, floemadan köpinça organik moddalar ötadi. Ö.t. faqat yoğoç nayçali ösimliklarda mavjud. Yösinsimonlar va tuban ösimliklarda Ö.t. bölmaydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЎТКАЗУВЧИ ТЎҚИМАЛАР — ўсимликлар пояси (танаси) бўйлаб сув ва унда эриган минерал моддаларни илдиздан ер устки қисмларга ва баргларда синтезланадиган моддаларни ўсимликларнинг бошқа қисмларига ўтказувчи тўқималар. Ў.т. ҳар хил шаклдаги чўзиқ (прозенхима) ҳужайралардан тузилган. Ў.т. механик ва паренхима тўқима билан бирга яхлит ёки боғлам бўлиб жойлашади. Ў.т. прокамбий ва камбийлш пайдо бўлиб, ўсимликнинг барча органларини ўзаро боғлайдиган бутун системани ҳосил қилади. Ў.т. ксилема ва флоэмадан иборат. Ксилема бўйлаб, асосан, сув ва минерал моддалар, флоэмадан кўпинча органик моддалар ўтади. Ў.т. фақат ёғоч найчали ўсимликларда мавжуд. Йўсинсимонлар ва тубан ўсимликларда Ў.т. бўлмайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.