Öttoş kasalligi

Öttoş kasalligi ÖTTOŞ KASALLIGI, xolelitiaz — organizmda moddalar almaşinuvi buzilişi natijasida öt pufagi va öt yöllarida toş paydo bölişi, ularda öt dimlanib qolişi bilan keçadigan kasallik. Kasallik ayollarda köproq uçraydi. Sekin-asta rivojlanadi. Köpinça bemor bir neça yil davomida öng qovurğalari ostida oğirlik sezib yuradi, oğzi taxirlaşib, jiğildoni qaynaydi (xususan, qovurilgan, dudlangan, tuzlangan mahsulotlar iste'mol qilinganida). Bu Ö.t. k.ning dastlabki alomatlari bölib, kasallik keçiktirib yuborilganda öng qovurğalar osti sançib, oğriq qorin, öng kurak, öng yelka, ömrov va kuraklararo sohaga tarqaladi. Bu alomatlar öt pufagida toş paydo bölganligini bildiradi. Toşlar soni va kattakiçikligi har xil, tarkibiga köra bir xil (xolesterinli, öt pigmentli. kalsiy tuzli va boşqalar) va aralaş böladi.

Haddan taşqari köp ovqat yeyiş, şuningdek, kam harakat qiliş natijasida öt dimlanib qolişi ham Ö.t.k.ga olib kelişi mumkin. Öt dimlanib qolişiga öt pufagi va öt yöllarining yalliğlanişi, ularda anatomik özgarişlar paydo bölişi (çandiklaniş, bitib qoliş) va bu a'zolar harakatining susayişi (bir maromda ovqatlanmaslik, qorin dam bölişi, qabziyat va boşqalar) sabab böladi. Ovqatning xili, kişining irsiy xususiyatlari, semirişga moyillik va boşqalar Ö.t.k.ga sabab bölişi mumkin. Moddalar almaşinuvining buzilişi, öt dimlanib qolişi natijasida öt tarkibida öt kislota miqdori kamayadi; bu esa öt pigmentlari — xolesterin va bilirubinning çökib, ulardan toş paydo bölişiga olib keladi. Öt kislota miqdori iste'mol qilinadigan yoğ tarkibi va miqdoriga ma'lum darajada boğliq; ovqat tarkibida yoğ köp yoki kam bölganida ham toş hosil böladi. Ö.t.k.da bemor vraç buyurgan ovqatlaniş tartibiga qat'iy amal qilişi zarur. Badan tarbiya bilan şuğullaniş, semirmaslik çorasini köriş Ö.t.k.ning oldini olişda ahamiyatga ega. Kasallik xurujida spazmolitik dorilar, yalliğlanişga qarşi antibiotik va sulfanilamidlar qöllanadi. Kasallik uzoq davom etsa va asorat bersa, operaiiya qilinadi.