Ouken qonuni
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 282-b. — ziyouz.com
Ouken qonuni — qisqa mudsatli işsizlik darajasining ösişi b-n i.ç. hajmidagi yöqotişlar örtasidagi boğliqni ifodalaydigan qonun. Amerikalik iqtisodçi Artur Ouken (1929— 1979) aniklangan. Bu qonunga köra, yalpi milliy mahsulotning yillik ösişi 2,5%ni taşkil etganda işsizlik darajasi amalda doimiy bölib qoladi. Işsizlik darajasidagi özgarişlarga qarab yalpi milliy mahsulot real hajmining potensial hajmiga nisbati özgarişlari (elastikligi) doimiy va taxm. 3% ga teng. Mac., işsizlikning 1% ga ösişi real i.ç. hajmida 3% ga teng qisqarişga olib keladi yoki aksinça.
Şu sababli mamlakatda işsizlikni tabiiy darajasida saklaş va tartibga solib turiş muhim ahamiyatga ega. Muayyan milliy iqtisodiyot barça işlaşni xohlovçilarga va mehnatga layo-qatli fuqarolarga yangi iş joylarini yaratib bera olmas ekan, bu iqtisodiyot tovar va xizmatlar i.ç. potensialini töliq işga sola olmaydi. O.q. dunyodagi deyarli barça mamlakatlar iqtisodiyotidagi işsizlik muammolarini tartibga solişda katta ahamiyatga ega.
Muhammadjon Niğmatov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОУКЕН ҚОНУНИ — қисқа мудцатли ишсизлик даражасининг ўсиши б-н и.ч. ҳажмидаги йўқотишлар ўртасидаги боғлиқни ифодалайдиган қонун. Америкалик иқтисодчи Артур Оукен (1929— 1979) аникланган. Бу қонунга кўра, ялпи миллий маҳсулотнинг йиллик ўсиши 2,5%ни ташкил этганда ишсизлик даражаси амалда доимий бўлиб қолади. Ишсизлик даражасидаги ўзгаришларга қараб ялпи миллий маҳсулот реал ҳажмининг потенциал ҳажмига нисбати ўзгаришлари (эластиклиги) доимий ва тахм. 3% га тенг. Mac., ишсизликнинг 1% га ўсиши реал и.ч. ҳажмида 3% га тенг қисқаришга олиб келади ёки аксинча.
Шу сабабли мамлакатда ишсизликни табиий даражасида саклаш ва тартибга солиб туриш муҳим аҳамиятга эга. Муайян миллий иқтисодиёт барча ишлашни хоҳловчиларга ва меҳнатга лаё-қатли фуқароларга янги иш жойларини яратиб бера олмас экан, бу иқтисодиёт товар ва хизматлар и.ч. потенциалини тўлиқ ишга сола олмайди. О.қ. дунёдаги деярли барча мамлакатлар иқтисодиётидаги ишсизлик муаммоларини тартибга солишда катта аҳамиятга эга.
Муҳаммаджон Ниғматов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.