Ovozli kino
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 21-b. — ziyouz.com
Ovozli kino — tasvirni körsatiş b-n birga, kinolentaning ovoz yöliga yozib olingan nutq, musiqa, şovqin va b. tovuşlar b-n hamohang olib borila-digan kinematografiya turi. Kinema-tografning dastlabki davridanoq tasvirni ovoz b-n körsatişga intilişlar bölgan: musiqa jörligidan foydalanilgan (pianino, orkestr va b.), film iştirokçilarining ovozi, qöşiqlari va ş.k.ni tasvirga binoan ijro etuvçi aktyorlar jalb etilgan. 19-a. oxiri — 20-a. boşlarida film ovoz b-n sinxron ravişda qayd etilişiga imkon beruvçi qurilma yaratişga xara-kat qilingan. Buning uçun T. Edison kinetofoni (AQŞ, 1899), D. Gomon xronefoni (Fransiya, 1901), grammofon plastinkalaridan foydalanilgan.
Ammo sinxronlikka tasvir va fotografiyaga ovoz yoziş uslubini kinolentada birga qöşib yoziş va uni tako-millaştiriş natijasidagina eri-şildi. O.k. tizimi 20-a.ning 20-y.larida yuzaga keldi (AQŞ, Rossiya, Germaniyada). Özbekiston kinosida O.k. davrini «Qasam» filmi (1937, rej. A. Usolsev) boşlab berdi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОВОЗЛИ КИНО — тасвирни кўрсатиш б-н бирга, кинолентанинг овоз йўлига ёзиб олинган нутқ, мусиқа, шовқин ва б. товушлар б-н ҳамоҳанг олиб борила-диган кинематография тури. Кинема-тографнинг дастлабки давриданоқ тасвирни овоз б-н кўрсатишга интилишлар бўлган: мусиқа жўрлигидан фойдаланилган (пианино, оркестр ва б.), фильм иштирокчиларининг овози, қўшиқлари ва ш.к.ни тасвирга биноан ижро этувчи актёрлар жалб этилган. 19-а. охири — 20-а. бошларида фильм овоз б-н синхрон равишда қайд этилишига имкон берувчи қурилма яратишга хара-кат қилинган. Бунинг учун Т. Эдисон кинетофони (АҚШ, 1899), Д. Гомон хронефони (Франция, 1901), граммофон пластинкаларидан фойдаланилган.
Аммо синхронликка тасвир ва фотографияга овоз ёзиш услубини кинолентада бирга қўшиб ёзиш ва уни тако-миллаштириш натижасидагина эри-шилди. О.к. тизими 20-а.нинг 20-й.ларида юзага келди (АҚШ, Россия, Германияда). Ўзбекистон киносида О.к. даврини «Қасам» фильми (1937, реж. А. Усольцев) бошлаб берди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.