Ovqatlaniş gigiyenasi
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 31–32-b. — ziyouz.com
Ovqatlaniş gigiyenasi - gigiyenaning bir tarmoği, soğlom odamning töfi va bekamu köst ovqatlaniş muam-molarini örganadigan fan. Uning mustaqil bölimi — diyetologiya bemorlar ovqatini örganadi va parhez ovqatlar tarkibini işlab çiqadi. Gödaklnk davridagi ovqatlanişni örganiş ham O.g.ning mustaqil bölimidir. O.g. odamning ovqatlanişini jins, yoş, kasb, mehnat xarakteri, jismoniy zöriqiş, iklim şaroiti, milliy va b. xususiyatlari, turli hududlardagi aholi ovqatining mikdori va sifat tomonlariga boğlab örganadi va kişilarning meh-nat şaroitiga qarab oziq moddalarga ehtiyojini belgilab beradi.
I.ç. korxonalarining jamoalari, maktablardagi, maktabgaça tarbiya yoşidagi bolalar va b. muassasalarning bolalar jamoalari uçun ratsional ovqat işlab çiqiş, umumiy ovqatlaniş va ovqat sanoati korxonalarida oziq-ovqat masalliklarini zararli moddalar qöşilişidan saklaşga doir ta'sirli sanitariya nazorati usullarini işlab çiqiş, ovqatdan böladigan toksikoin-feksiyalar va intoksikatsiyalarttg ol-dini oliş tadbirlarini işlab çiqiş, ovqat sanoati, savdo va umumiy ovqatlaniş korxonalarini loyihalaş, quriş va işga tuşirişni profilaktik sanitariya nazoratiga oliş, yangi sanoat tovarlarining vaqtinça texnika şartlari va davlat andozasiga mos işlab çiqişda qatnaşiş O.g.ning amaliy vazifalaridir.
O.g. öz tadqiqotlarida kimyo, mikrobiologiya, fiziologiya, stomatologiya, iklimşunoslik va b. fanlarning ilmiy ma'lumotlariga tayanadi.
ÖzRda O.g. sohasidagi i.t.larni respublika diyetologiya markazi, ToşTIning ovqatlaniş gigiyenasi kafedralari, şuningdek, sanitariya-gigiyena i.t. instituti, lab.lari va bölimlari, don, göşt va sut, konserva va sabzavot quritiş, konditer sanoati va b.ning nazorat tarmoklari olib boradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОВҚАТЛАНИШ ГИГИЕНАСИ - гигиенанинг бир тармоғи, соғлом одамнинг тўфи ва бекаму кўст овқатланиш муам-моларини ўрганадиган фан. Унинг мустақил бўлими — диетология беморлар овқатини ўрганади ва парҳез овқатлар таркибини ишлаб чиқади. Гўдаклнк давридаги овқатланишни ўрганиш ҳам О.г.нинг мустақил бўлимидир. О.г. одамнинг овқатланишини жинс, ёш, касб, меҳнат характери, жисмоний зўриқиш, иклим шароити, миллий ва б. хусусиятлари, турли ҳудудлардаги аҳоли овқатининг микдори ва сифат томонларига боғлаб ўрганади ва кишиларнинг меҳ-нат шароитига қараб озиқ моддаларга эҳтиёжини белгилаб беради.
И.ч. корхоналарининг жамоалари, мактаблардаги, мактабгача тарбия ёшидаги болалар ва б. муассасаларнинг болалар жамоалари учун рационал овқат ишлаб чиқиш, умумий овқатланиш ва овқат саноати корхоналарида озиқ-овқат масалликларини зарарли моддалар қўшилишидан саклашга доир таъсирли санитария назорати усулларини ишлаб чиқиш, овқатдан бўладиган токсикоин-фекциялар ва интоксикацияларттг ол-дини олиш тадбирларини ишлаб чиқиш, овқат саноати, савдо ва умумий овқатланиш корхоналарини лойиҳалаш, қуриш ва ишга туширишни профилактик санитария назоратига олиш, янги саноат товарларининг вақтинча техника шартлари ва давлат андозасига мос ишлаб чиқишда қатнашиш О.г.нинг амалий вазифаларидир.
О.г. ўз тадқиқотларида кимё, микробиология, физиология, стоматология, иклимшунослик ва б. фанларнинг илмий маълумотларига таянади.
ЎзРда О.г. соҳасидаги и.т.ларни республика диетология маркази, ТошТИнинг овқатланиш гигиенаси кафедралари, шунингдек, санитария-гигиена и.т. институти, лаб.лари ва бўлимлари, дон, гўшт ва сут, консерва ва сабзавот қуритиш, кондитер саноати ва б.нинг назорат тармоклари олиб боради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.