Öynoqi maymunlar
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 124-b. — ziyouz.com
Öynoqi maymunlar ÖYNOQI MAYMUNLAR, tirnoq li maymunlar (SaNkppsŞaye) — keng burunli maymunlar oilasi. Primatlar orasida eng kiçik va tuban tuzilganlardan. Gavdasining uz. 16—35 sm, dumi uzun, tanasi qalin va uzun yung bilan qoplangan. Barmoqlarida (boş barmoqdan taşqari) uzun tirnoqlari bor (2nomi şundan). Tişlari 32 ta, ayrim turlarida pastki qoziq tişlari juda yirik. Miyasi silliq, burmalari va egatçalari yöq. Markaziy va Janubiy Amerikada (Panama jan.dan Braziliya jan.gaça) tarqalgan. 5 uruği va 35 turi bor. Köpçiligi subtropik va tropik örmonlarda yaşaydi; daraxtlar kovagida uxlaydi. Kunduzi hayot keçiradi; juda harakatçan. Oila bölib yaşaydi; 1—4 (odatda, 2) ta bola tuğadi. Erkagi ham bolasini tarbiyalaşda iştirok etadi. Mevalar, har xil kökatlar, haşarotlar, sudralib yuruvçilar va boşqalar mayda hayvonlar bilan oziqlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЎЙНОҚИ МАЙМУНЛАР, тирноқ ли маймунлар (СаНкппсШае) — кенг бурунли маймунлар оиласи. Приматлар орасида энг кичик ва тубан тузилганлардан. Гавдасининг уз. 16—35 см, думи узун, танаси қалин ва узун юнг билан қопланган. Бармоқларида (бош бармоқдан ташқари) узун тирноқлари бор (2номи шундан). Тишлари 32 та, айрим турларида пастки қозиқ тишлари жуда йирик. Мияси силлиқ, бурмалари ва эгатчалари йўқ. Марказий ва Жанубий Америкада (Панама жан.дан Бразилия жан.гача) тарқалган. 5 уруғи ва 35 тури бор. Кўпчилиги субтропик ва тропик ўрмонларда яшайди; дарахтлар ковагида ухлайди. Кундузи ҳаёт кечиради; жуда ҳаракатчан. Оила бўлиб яшайди; 1—4 (одатда, 2) та бола туғади. Эркаги ҳам боласини тарбиялашда иштирок этади. Мевалар, ҳар хил кўкатлар, ҳашаротлар, судралиб юрувчилар ва бошқалар майда ҳайвонлар билан озиқланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.