Özbek davlat drama teatri
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 4–5-b. — ziyouz.com
Özbek davlat drama teatri ÖZBEK DAVLAT DRAMA TEATRI, Abror Hidoyatov nomidagi özbek davlat drama teatri — yetakçi teatrlardan biri. 1968 yil 28 oktyabr da «Yoş gvardiya» teatri nomi bilan taşkil bölgan va «Diydor» (M.Karimov) spektakli bilan oçilgan. Taşkilotçisi va birinçi boş rej.i — Ergaş Masofoyev. Şirin Azizova, Töğon Rejamatov, Farhod Aminov, Murod Rajabov, Madina Töxtayeva, Isamat Ergaşev, Muhabbat Abdullayeva, Malika Ibrohimova, Noila Toşkanboyeva, Hoşim Arslonovlar teatrning dastlabki aktyorlaridir. Teatr faoliyatining dastlabki yillarida öz yönalişini asosan zamonaviy mavzu va yoş dramaturglar asarlariga qaratdi: «Ön sakkiz yoşligim» (M.Karimov), «Birinçi bösa» (A.Ibrohimov), «Oqar suvlar» (Ö.Umarbekov), «Beş kunlik kuyov» (Şuhrat), «Zaharli hayot yoxud işq qurbonlari» (Hamza) va boşqalar
Yuksak ğoyaviy va çuqur hayotiy haqqoniylikka asoslangan sahna asarlari yangi prinsiplarni tarğib qildi. Teatr repertuarining boyişida, aktyorlik mahoratining ösişida tarjima asarlar ham muhim rol öynadi. «Bahs» (M.Bayjiyev), «Ölimlarni qoldirib doğda» (V.Titov, K.Melenko), «Osvensim jallodlari» (P.Vays) va boşqalar şular jumlasidan.
80-y.larning örtalaridan teatrda novatorlik san'ati ösdi, ğoyaviyestetik yönalişi, obrazlar talqini takomillaşdi, yangi tipdagi aktyor, rejissura şakllandi. Özbek teatri merosi va jahon teatri ijodidan ta'sirlangan holda eng dolzarb, sahna vositalariga boy, yangi sahna şakllari ila yöğrilgan spektakllar bilan respublikadagi yetakçi teatrlardan biriga aylandi. «Otasining qizi», «Maysaraning işi», «Farmonbibi arazladi», «Uçinçi orzu», «Qora kamar», «Arşin mol olon», «Iskandar», «Malika», «Paranji sirlari», «Ziyofat», «Toğajiyanlar», «Çeça» kabi spektakllar teatrga şuhrat keltirdi. 1991 yildan hoz. nomda.
1996 yil Bahodir Yöldoşev tomonidan sahnalaştirilgan «Buyuk ipak yöli» spektaklida musiqa, xoreografiya, plastik harakatlardan keng foydalanilgan.
Teatr sahnasida ilk bor sahnalaştirilgan «Buxoroi şarif» spektakli (rej. B.Yöldoşev)da rej. goyasi öziga xos va özgaça yeçimga ega. qadimiy Buxoroning musiqiy madaniyati va milliy koloriti saklangan holda xalq qöşiq va raqslariningspektaklga mohirona singdirilişida folklor uslubiyatining eng murakkab yöli tanlangan. U.Şekspirning «Otello», «Qirol Lir» asarlarining sahnalaştirilişi teatr hayotida katta voqea böldi. Teatr öziga xos ijodiy uslubi bilan boşqa teatrlardan ajralib turadi. Mas, çet el teatrlari aktyor va rej.lari bizga kelib rol öynaşi (fransiyalik aktyor Fransua Şatto «Iskandar»da Alişer Navoiyni öynagan), spektakl qöyişi (amerika rej.i D.Kaplan «Qirol Lir»ni sahnalaştirgan) yoki Bahodir Yöldoşevning çet el teatrlariga borib spektakl qöyişi (Laosda «Kelinlar qözğoloni», Amerikada «Tinçlik» spektakllari va boşqalar) bunga misoldir. «Qirol Lir»ni sahnalaştirişda rej. kostyum va sahna bezaklariga yorqin şarq koloritini olib kiradi va u bu bilan asardagi fojia umuminsoniyligiga qaratadi.
Teatr 90-y.larning boşlarida Angliya, Şotlandiya, Şim. Irlandiya, Germaniya kabi mamlakatlarda gastrolda bölib, öz spaktakllarini namoyiş etgan. Elyor Nosirov, Ne'mat Alimov, Afzal Rafiqov, Aziza Begmatova, Dono Boboxonova, Madina Töxtayeva, Gulbahor Rahimova, Noila Toşkanboyeva, Hoşim Arslonov kabilar teatrningetakçi aktyorlaridir. Badiiy rahbari Bahodir Yöldoşev.
Muhabbat Tölaxöjayeva.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЎЗБЕК ДАВЛАТ ДРАМА ТЕАТРИ, Аброр Ҳидоятов номидаги ўзбек давлат драма театри — етакчи театрлардан бири. 1968 йил 28 октябр да «Ёш гвардия» театри номи билан ташкил бўлган ва «Дийдор» (М.Каримов) спектакли билан очилган. Ташкилотчиси ва биринчи бош реж.и — Эргаш Масофоев. Ширин Азизова, Тўғон Режаматов, Фарҳод Аминов, Мурод Ражабов, Мадина Тўхтаева, Исамат Эргашев, Муҳаббат Абдуллаева, Малика Иброҳимова, Ноила Тошканбоева, Ҳошим Арслоновлар театрнинг дастлабки актёрларидир. Театр фаолиятининг дастлабки йилларида ўз йўналишини асосан замонавий мавзу ва ёш драматурглар асарларига қаратди: «Ўн саккиз ёшлигим» (М.Каримов), «Биринчи бўса» (А.Иброҳимов), «Оқар сувлар» (Ў.Умарбеков), «Беш кунлик куёв» (Шуҳрат), «Заҳарли ҳаёт ёхуд ишқ қурбонлари» (Ҳамза) ва бошқалар
Юксак ғоявий ва чуқур ҳаётий ҳаққонийликка асосланган саҳна асарлари янги принципларни тарғиб қилди. Театр репертуарининг бойишида, актёрлик маҳоратининг ўсишида таржима асарлар ҳам муҳим роль ўйнади. «Баҳс» (М.Байжиев), «Ўлимларни қолдириб доғда» (В.Титов, К.Меленко), «Освенцим жаллодлари» (П.Вайс) ва бошқалар шулар жумласидан.
80-й.ларнинг ўрталаридан театрда новаторлик санъати ўсди, ғоявийэстетик йўналиши, образлар талқини такомиллашди, янги типдаги актёр, режиссура шаклланди. Ўзбек театри мероси ва жаҳон театри ижодидан таъсирланган ҳолда энг долзарб, саҳна воситаларига бой, янги саҳна шакллари ила йўғрилган спектакллар билан республикадаги етакчи театрлардан бирига айланди. «Отасининг қизи», «Майсаранинг иши», «Фармонбиби аразлади», «Учинчи орзу», «Қора камар», «Аршин мол олон», «Искандар», «Малика», «Паранжи сирлари», «Зиёфат», «Тоғажиянлар», «Чеча» каби спектакллар театрга шуҳрат келтирди. 1991 йилдан ҳоз. номда.
1996 йил Баҳодир Йўлдошев томонидан саҳналаштирилган «Буюк ипак йўли» спектаклида мусиқа, хореография, пластик ҳаракатлардан кенг фойдаланилган.
Театр саҳнасида илк бор саҳналаштирилган «Бухорои шариф» спектакли (реж. Б.Йўлдошев)да реж. гояси ўзига хос ва ўзгача ечимга эга. қадимий Бухоронинг мусиқий маданияти ва миллий колорити сакланган ҳолда халқ қўшиқ ва рақсларинингспектаклга моҳирона сингдирилишида фольклор услубиятининг энг мураккаб йўли танланган. У.Шекспирнинг «Отелло», «Қирол Лир» асарларининг саҳналаштирилиши театр ҳаётида катта воқеа бўлди. Театр ўзига хос ижодий услуби билан бошқа театрлардан ажралиб туради. Мас, чет эл театрлари актёр ва реж.лари бизга келиб роль ўйнаши (франциялик актёр Франсуа Шатто «Искандар»да Алишер Навоийни ўйнаган), спектакл қўйиши (америка реж.и Д.Каплан «Қирол Лир»ни саҳналаштирган) ёки Баҳодир Йўлдошевнинг чет эл театрларига бориб спектакл қўйиши (Лаосда «Келинлар қўзғолони», Америкада «Тинчлик» спектакллари ва бошқалар) бунга мисолдир. «Қирол Лир»ни саҳналаштиришда реж. костюм ва саҳна безакларига ёрқин шарқ колоритини олиб киради ва у бу билан асардаги фожиа умуминсонийлигига қаратади.
Театр 90-й.ларнинг бошларида Англия, Шотландия, Шим. Ирландия, Германия каби мамлакатларда гастролда бўлиб, ўз спактаклларини намойиш этган. Элёр Носиров, Неъмат Алимов, Афзал Рафиқов, Азиза Бегматова, Доно Бобохонова, Мадина Тўхтаева, Гулбаҳор Раҳимова, Ноила Тошканбоева, Ҳошим Арслонов кабилар театрнингетакчи актёрларидир. Бадиий раҳбари Баҳодир Йўлдошев.
Муҳаббат Тўлахўжаева.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.