Özbekiston madaniyati va san'ati tarixi davlat muzeyi
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 32-b. — ziyouz.com
Özbekiston madaniyati va san'ati tarixi davlat muzeyi ÖZBEKISTON MADANIYATI VA SAN'ATI TARIXI DAVLAT MUZEYI, Akmal Ikromov nomidagi Özbekiston madaniyati va san'ati tarixi davlat muzeyi — madaniy-ma'rifiy muassasa; Samarqand şahrida. 1982 yildan Samarqand badiiy muzeyqöriqxonasi tarkibidagi boş muzey. 1896 yilda Samarqand statistika qömitasi muzeyi sifatida oçilgan; 1911 yildan Samarqand şahri muzeyi, 1921 yildan Samarqand viloyati muzeyi, 1927 yildan ölka muzeyi, 1930 yildan Özbekiston Markaziy davlat muzeyi, 1937 yildan Samarqand viloyat ölkaşunoslik muzeyi. 1945 yildan Özbek xalqi madaniyati respublika muzeyi, 1955 yildan Özbekiston madaniyati va san'ati tarixi respublika muzeyi; 1968 yil A.Ikromov nomi berilgan; 1969 yildan hoz. nomda.
Muzeyda 5 ta ekspozitsion bölimlar (tarix, san'at va etnografiya, ilmiyma'rifiy, körgazmalar va fond), kutubxona, kinozal, fotolaboratoriya, ilmiy ta'mirlaş ustaxonasi, arxiv bor. Muzey xazinasi va ekspozitsiyalari arxeologiya, numizmatika, etnografiya, amaliy bezak va tasviriy san'at asarlari, me'moriy qismlar, qimmatli hujjatlar, kitob va qölyozmalarning boy töplamiga ega.
Muzey xazinasida 208 ming dan ziyod eksponat bor (2005), tomoşabinlar soni yiliga 50 mingdan oşadi.
Muzey ilmiy muassasa sifatida ilmiy tekşiriş işlari olib boradi, 1976 yildan respublika va xalqaro körgazmalarda iştirok etadi; xorijiy muzeylar bilan aloqalar yölga qöyilgan. Xazinasidagi hamda respublikadagi boşqa muzeylar va çet mamlakatlar muzey va töplamlari materiallari asosida yiliga 20 dan ortiq körgazmalar uyuştiradi. Muzey Xalqaro muzeylar qömitasi a'zosi.
Muzeyda turli davrlarda V.L.Vyatkin, M.Ye.Masson, L.M.Rempel va boşqalar olimlar işlagan.
Muzey 1911 yildan muzey va kutubxona uçun qurilgan binoda, 1930 yildan Uluğbek va Şerdor madrasalarida, 1934 yildan savdogar A.Kalontarovning sobiq uyida joylaşgan; 1978 yildan Registon maydonida muzey uçun maxsus qurilgan binoda (me'mori M.S.Bulatov); umumiy mayd. 10 ming kv.m. ekspozitsiya va körgazma zallari maydoni 5 ming kv.m.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЎЗБЕКИСТОН МАДАНИЯТИ ВА САНЪАТИ ТАРИХИ ДАВЛАТ МУЗЕЙИ, Акмал Икромов номидаги Ўзбекистон маданияти ва санъати тарихи давлат музейи — маданий-маърифий муассаса; Самарқанд шаҳрида. 1982 йилдан Самарқанд бадиий музейқўриқхонаси таркибидаги бош музей. 1896 йилда Самарқанд статистика қўмитаси музейи сифатида очилган; 1911 йилдан Самарқанд шаҳри музейи, 1921 йилдан Самарқанд вилояти музейи, 1927 йилдан ўлка музейи, 1930 йилдан Ўзбекистон Марказий давлат музейи, 1937 йилдан Самарқанд вилоят ўлкашунослик музейи. 1945 йилдан Ўзбек халқи маданияти республика музейи, 1955 йилдан Ўзбекистон маданияти ва санъати тарихи республика музейи; 1968 йил А.Икромов номи берилган; 1969 йилдан ҳоз. номда.
Музейда 5 та экспозицион бўлимлар (тарих, санъат ва этнография, илмиймаърифий, кўргазмалар ва фонд), кутубхона, кинозал, фотолаборатория, илмий таъмирлаш устахонаси, архив бор. Музей хазинаси ва экспозициялари археология, нумизматика, этнография, амалий безак ва тасвирий санъат асарлари, меъморий қисмлар, қимматли ҳужжатлар, китоб ва қўлёзмаларнинг бой тўпламига эга.
Музей хазинасида 208 минг дан зиёд экспонат бор (2005), томошабинлар сони йилига 50 мингдан ошади.
Музей илмий муассаса сифатида илмий текшириш ишлари олиб боради, 1976 йилдан республика ва халқаро кўргазмаларда иштирок этади; хорижий музейлар билан алоқалар йўлга қўйилган. Хазинасидаги ҳамда республикадаги бошқа музейлар ва чет мамлакатлар музей ва тўпламлари материаллари асосида йилига 20 дан ортиқ кўргазмалар уюштиради. Музей Халқаро музейлар қўмитаси аъзоси.
Музейда турли даврларда В.Л.Вяткин, М.Е.Массон, Л.М.Ремпель ва бошқалар олимлар ишлаган.
Музей 1911 йилдан музей ва кутубхона учун қурилган бинода, 1930 йилдан Улуғбек ва Шердор мадрасаларида, 1934 йилдан савдогар А.Калонтаровнинг собиқ уйида жойлашган; 1978 йилдан Регистон майдонида музей учун махсус қурилган бинода (меъмори М.С.Булатов); умумий майд. 10 минг кв.м. экспозиция ва кўргазма заллари майдони 5 минг кв.м.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.