Özbekiston Respublikasi milliy kitob palatasi
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 51–52-b. — ziyouz.com
Özbekiston Respublikasi milliy kitob palatasi — Özbekistondagi bibliografiya va matbaa statistikasi soxasidagi markaz. 1926 yil 3 yanv.da Samarqandda taşkil etilgan. 1934 yildan Toşkentda. Ö.R.m.k.p. (MKP) matbuot statistikasi materiallarini tayyorlaydi, respublikada naşriyotçilikning rivojlanişini baholaydi, uni rejalaştirişga yordam beradi. Respublikadagi barça naşriyot va naşriyot huquqiga ega bölgan taşkilotlar mahsulotini qabul qiladi, ularning statistikasi bilan şuğullanadi, barça kitoblar, şuningdek, jur. lar, töplam va gaz.lardagi asosiy materiallar bibliografiyasini tayyorlaydi, matbaa naşrlarining xalqaro standart belgilarini joriy etiş va milliy matbaa arxivini taşkil etiş bilan şuğullanadi.
MKP tarkibida nazorat nusxasini qabul qiliş va matbuot statistikasi, kundalik bibliografiya, bibliografik ma'lumotnomalar, kataloglar, matbaa arxivi kabi tarmoqlar mavjud. 1927 yildan respublikadagi matbuot naşrlarining majburiy nusxasini olib, ular asosida ilmiy bibliografiya, matbuot statistikasini amalga oşiradi. MKP 1969 yildan özbek tilida, 1971 yildan rus tilida alifbo va sistematik kataloglar yordamida turli bibliografik ma'lumotnomalar tayyorlaydi. 1928 yildan «Özbekiston matbuoti solnomasi» va uning tarkibida 3 oyda 1 marta «Tanqidiy maqolalar solnomasi», «Tasviriy san'at asarlari solnomasi», «Vaqtli naşrlar solnomasi» va boşqalar naşr etiladi.
MKP 1976 yildan Özbekistonda (1920 yillardan) çop etilgan kitoblar bibliografiyasini tayyorlab, kitob holida naşr qilişga kirişib, 30 jildli kitoblar solnomasini tayyorladi. Şu bilan birga, turli sohalarga oid önlab maxsus naşrlar ham öquvçilarga taqdim etildi. Jur. materiallari, gaz. maqolalari solnomalari ham oymaoy naşr etib boriladi. Milliy matbaa bibliografiyasi elektron şaklda ham tayyorlanmoqda.
MKPning arxiv fondida qariyb 80 yil davomida Özbekistonda çop etilgan 3 mln. 230 ming saqlov birligidan iborat bosma naşrlar mujassam. MKP bibliografiya nazariyasi va metodikasi böyiça ilmiymetodik işlar olib boradi. Har yili arxiv fondiga Özbekistondagi naşriyotlar çop etayotgan mingdan ortiq kitob, şuningdek, 110 nomdagi jur. va byulletenlarning, 510 dan ortiq nomdagi gaz.ning har bir soni qöşib boriladi. MKP 2002 yilga qadar Özbekiston Davlat matbuot qömitasi huzurida iş yuritgan, keyin esa Özbekiston milliy kutubxonasi tarkibiga ötkazilgan.
Zuhriddin Isomiddinov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ МИЛЛИЙ КИТОБ ПАЛАТАСИ — Ўзбекистондаги библиография ва матбаа статистикаси сохасидаги марказ. 1926 йил 3 янв.да Самарқандда ташкил этилган. 1934 йилдан Тошкентда. Ў.Р.м.к.п. (МКП) матбуот статистикаси материалларини тайёрлайди, республикада нашриётчиликнинг ривожланишини баҳолайди, уни режалаштиришга ёрдам беради. Республикадаги барча нашриёт ва нашриёт ҳуқуқига эга бўлган ташкилотлар маҳсулотини қабул қилади, уларнинг статистикаси билан шуғулланади, барча китоблар, шунингдек, жур. лар, тўплам ва газ.лардаги асосий материаллар библиографиясини тайёрлайди, матбаа нашрларининг халқаро стандарт белгиларини жорий этиш ва миллий матбаа архивини ташкил этиш билан шуғулланади.
МКП таркибида назорат нусхасини қабул қилиш ва матбуот статистикаси, кундалик библиография, библиографик маълумотномалар, каталоглар, матбаа архиви каби тармоқлар мавжуд. 1927 йилдан республикадаги матбуот нашрларининг мажбурий нусхасини олиб, улар асосида илмий библиография, матбуот статистикасини амалга оширади. МКП 1969 йилдан ўзбек тилида, 1971 йилдан рус тилида алифбо ва систематик каталоглар ёрдамида турли библиографик маълумотномалар тайёрлайди. 1928 йилдан «Ўзбекистон матбуоти солномаси» ва унинг таркибида 3 ойда 1 марта «Танқидий мақолалар солномаси», «Тасвирий санъат асарлари солномаси», «Вақтли нашрлар солномаси» ва бошқалар нашр этилади.
МКП 1976 йилдан Ўзбекистонда (1920 йиллардан) чоп этилган китоблар библиографиясини тайёрлаб, китоб ҳолида нашр қилишга киришиб, 30 жилдли китоблар солномасини тайёрлади. Шу билан бирга, турли соҳаларга оид ўнлаб махсус нашрлар ҳам ўқувчиларга тақдим этилди. Жур. материаллари, газ. мақолалари солномалари ҳам оймаой нашр этиб борилади. Миллий матбаа библиографияси электрон шаклда ҳам тайёрланмоқда.
МКПнинг архив фондида қарийб 80 йил давомида Ўзбекистонда чоп этилган 3 млн. 230 минг сақлов бирлигидан иборат босма нашрлар мужассам. МКП библиография назарияси ва методикаси бўйича илмийметодик ишлар олиб боради. Ҳар йили архив фондига Ўзбекистондаги нашриётлар чоп этаётган мингдан ортиқ китоб, шунингдек, 110 номдаги жур. ва бюллетенларнинг, 510 дан ортиқ номдаги газ.нинг ҳар бир сони қўшиб борилади. МКП 2002 йилга қадар Ўзбекистон Давлат матбуот қўмитаси ҳузурида иш юритган, кейин эса Ўзбекистон миллий кутубхонаси таркибига ўтказилган.
Зуҳриддин Исомиддинов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.