Özbekiston yoşlar teatri
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 24–25-b. — ziyouz.com
Özbekiston yoşlar teatri — bolalar, ösmirlar va yoşlar teatri. 1928 yil Toşkentda vraç S.Etyen va rassom S. Malt tomonidan rus yoş tomoşabinlar teatri sifatida taşkil etilgan. 1998 yil may oyidan hoz. nomda. Teatr «Tom toğaning kulbasi» (B.Stou) spektakli bilan oçilgan. «Zoluşka», «Qor malikasi», «Oppoqoyim va yetti gnom» kabi ertaklardan taşqari katta yoşdagi bolalar uçun ham spektakllar («Don Kixot», «Ikki boyga bir malay», «Gorkiyning yoşligi» va boşqalar) qöyilgan. Teatrda turli yillarda rej. lardan A. Ginzburg, N.Ladigin, Ya. Lobaç, I.Radun, aktyorlardan V. Sultonova, T.Sinkoburov va boşqalar işlagan. «Kaltakesak» (A.Volodin), «Azizim Yelena Sergeyevna» (L. Razumovskiy) kabi spektakllar şuhrat qozongan. Teatrning ijodiy yönalişi milliy an'analar, şuningdek, rus va Yevropa sahna san'atiga asoslangan. Teatr spektakllari ikki til (özbek va rus)da körsatiladi.
«Zöraki tabib», «Kaftdagi yulduz» («Zumrad va Qimmat» ertagi asosida) kabi spektakllarda özbek xalq masxarabozlik va qiziqçiliklaridan keng foydalanilgan va ular zamonaviy sahna topilmalari bilan boyitilgan. «Teatr zinapoyalari» turkumi ostida qöyilgan spektakllarda jahon teatri tarixi yoritib borilmoqda. Teatr repertuaridagi spektakllar yangi ğoyalar, ijodiy fantaziyalar sintezi va yangi ifoda vositalari bilan suğorilgan. «Umar Xayyom burji», «Şarora doimiy raqqosa», «Gugurt uşlagan qiz», «Tomdagi skripkaçi», «Iblis ayol», «Malikai Turandot», «Tuhfa qilingan sevgi hikoyasi», Navoiy dostonlari asosida yaratilgan «Quşlar tili» va boşqalar şular jumlasidan.
Teatr truppasi köpgina xalqaro festivallar (Qohira, 1992; Moskva, 1992, 1998; Samara, 2000; Isroil, 2002 va boşqalar) qatnaşçisi. Teatrning xalqaro faoliyat diapazoni keng. Teatrning özi «Humo» nomi bilan yoşlar teatri, raqs va musiqa xalqaro festivalini ötkazdi.
Teatrda rej. Özbekistonda xizmat körsatgan artist G. Mustafin, baletmeyster M.Iskandarova; Özbekistonda xizmat körsatgan artistlar F.Rejamatova, J. Yusupov; artistlardan A. Milçakova, A. Xolmirzayev, A. Kartayev, D. Kuprey, B. Yöldoşev, V. Vasilyeva, O. Qayumov, L. Saidöğli, A. Bekmurodov, V. Vladimirova, A. Trenina va boşqalar faoliyat körsatmoqdalar.
Teatr öz vazifasini ösib kelayotgan yoşlarni tarbiyalaş, ularni soğlom fikrlaş, zamonga mos inson bölib yetişişiga xizmat qilişda deb biladi. Teatrning badiiy rahbari va boş rej.i — Özbekiston Respublikasi san'at arbobi N. Abdurahmonov.
Muhabbat Tölaxöjayeva.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЎЗБЕКИСТОН ЁШЛАР ТЕАТРИ — болалар, ўсмирлар ва ёшлар театри. 1928 йил Тошкентда врач С.Этьен ва рассом С. Мальт томонидан рус ёш томошабинлар театри сифатида ташкил этилган. 1998 йил май ойидан ҳоз. номда. Театр «Том тоғанинг кулбаси» (Б.Стоу) спектакли билан очилган. «Золушка», «Қор маликаси», «Оппоқойим ва етти гном» каби эртаклардан ташқари катта ёшдаги болалар учун ҳам спектакллар («Дон Кихот», «Икки бойга бир малай», «Горькийнинг ёшлиги» ва бошқалар) қўйилган. Театрда турли йилларда реж. лардан А. Гинзбург, Н.Ладигин, Я. Лобач, И.Радун, актёрлардан В. Султонова, Т.Цинкобуров ва бошқалар ишлаган. «Калтакесак» (А.Володин), «Азизим Елена Сергеевна» (Л. Разумовский) каби спектакллар шуҳрат қозонган. Театрнинг ижодий йўналиши миллий анъаналар, шунингдек, рус ва Европа саҳна санъатига асосланган. Театр спектакллари икки тил (ўзбек ва рус)да кўрсатилади.
«Зўраки табиб», «Кафтдаги юлдуз» («Зумрад ва Қиммат» эртаги асосида) каби спектаклларда ўзбек халқ масхарабозлик ва қизиқчиликларидан кенг фойдаланилган ва улар замонавий саҳна топилмалари билан бойитилган. «Театр зинапоялари» туркуми остида қўйилган спектаклларда жаҳон театри тарихи ёритиб борилмоқда. Театр репертуаридаги спектакллар янги ғоялар, ижодий фантазиялар синтези ва янги ифода воситалари билан суғорилган. «Умар Хайём буржи», «Шарора доимий раққоса», «Гугурт ушлаган қиз», «Томдаги скрипкачи», «Иблис аёл», «Маликаи Турандот», «Туҳфа қилинган севги ҳикояси», Навоий достонлари асосида яратилган «Қушлар тили» ва бошқалар шулар жумласидан.
Театр труппаси кўпгина халқаро фестиваллар (Қоҳира, 1992; Москва, 1992, 1998; Самара, 2000; Исроил, 2002 ва бошқалар) қатнашчиси. Театрнинг халқаро фаолият диапазони кенг. Театрнинг ўзи «Ҳумо» номи билан ёшлар театри, рақс ва мусиқа халқаро фестивалини ўтказди.
Театрда реж. Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист Г. Мустафин, балетмейстер М.Искандарова; Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артистлар Ф.Режаматова, Ж. Юсупов; артистлардан А. Мильчакова, А. Холмирзаев, А. Картаев, Д. Купрей, Б. Йўлдошев, В. Васильева, О. Қаюмов, Л. Саидўғли, А. Бекмуродов, В. Владимирова, А. Тренина ва бошқалар фаолият кўрсатмоқдалар.
Театр ўз вазифасини ўсиб келаётган ёшларни тарбиялаш, уларни соғлом фикрлаш, замонга мос инсон бўлиб етишишига хизмат қилишда деб билади. Театрнинг бадиий раҳбари ва бош реж.и — Ўзбекистон Республикаси санъат арбоби Н. Абдураҳмонов.
Муҳаббат Тўлахўжаева.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.