Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    «Özbektelefilm»

    Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 108–109-b. — ziyouz.com

    «Özbektelefilm» — televideniyeda körsatişga möljallangan badiiy va hujjatli filmlar kinostudiyasi. 1970 yil Toşkentda taşkil etilgan. «Ö.» ning taşkil bölişi va rivojlanişi Ğ.Rasulov, F.Raşidov, U.Burhonov kabilar nomi bilan boğliq. Faoliyatining dastlabki yillari köpgina xronikal film, telekinojurnal, filmspektakl, filmkonsertlar işlagan. «Özbek madonnasi», «Uçinçi haqiqat», «Orol — taqdirim mening», «Boysunda qorlar eriganda», «Xivaça ajraliş», «Kosmogoniya» kabi hujjatli, «Şaşmaqom», «Köğirçoqboz», «Aziz» singari qisqametrajli badiiy filmlar işlandi. «Eşmat — saxiy farişta», «Sevgilisini topiş», «Ana öşa Nasriddin», «Olmani menga qarab ot», «Boyçeçak», «Lafz», «Çarxpalak», «Oçiq dars», «Mening şotlandiyalik döstim», «Baxt gullari», «Zumrad va Qimmatning yangi sarguzaştlari» kabi turli mavzudagi filmlar çiqarildi. Öz faoliyati davomida köpgina hujjatli, xronikal, ilmiyommabop, publitsistik, badiiypublitsistik, musiqali, telejurnal, bolalar uçun telefilmlar işladi.

    Mustaqillikdan söng «Ö.» filmlarining mavzu va ğoyaviy yönalişi özgardi. Respublika hayotini tasvirlaş yangiça tus olişi, buyuk tarixiy şaxslarimizga bağişlangan filmlarning köpayişi közga taşlanadi («Buyuk Turon», «Amir Temur», «Mirzo Uluğbek», «Pahlavon Mahmud» va boşqalar). «Ö.»da «Buyuk ajdodlarimiz» nomli turkum filmlar işlaş yölga qöyildi. «Imom al-Buxoriy», «Bahouddin, Naqşband», «Jaloliddin Manguberdi», «Burhoniddin Marğinoniy», «Alişer Navoiy» va boşqalar şular jumlasidan. Şuningdek, «Biz bilgan va bilmagan tarix» turkumi ostida «Milliy universitet», «Musiqa saroyi» kabi telefilmlar işlandi. Studiya keyingi yillar köp qismli televizion badiiy filmlar işlaş böyiça öz tajribasini orttirib bormoqda: «Çarxpalak» (13 qism), «Lafz» (6 qism), «Uvaysiy» (6 qism), «Xurşida» (4 qism), «Akbarning sarguzaştlari» (6 qism), «Mehrobdan çayon» (15 qism), «Qaytmas» (6 qism) va boşqalar «Yoruğlik», «Tökinlik» nomli televizion hujjatli filmlar dolzarb mavzu, mustaqillik ne'matlarini körsatişda eng yaxşi filmlardir. «Ö.»da yaratilayotgan musiqali filmlar mavzuga yangiça yondaşilgani, tomoşaviyligi va öziga xos milliyligi bilan ajralib turadi («Dilga yaqin qöşiqlar», «Sozlar navosi», «Moziydan sado», «Hofizlar kuylaganda», «Musiqiy sayohat» va boşqalar). «Ö.» röyxatidan etnografik, madaniy hayotga oid, manzarali filmlar köproq örin olgan. «Özbekiston nimasi bilan boy», «Xonatlas», «Dard», «Döppi», «Qöqon yodgorliklari», «Tandir, arça, olov», «Moş tabib», «Marğilon ipagi», «Kulolçilik», «Baxmal» va boşqalar şular jumlasidan. Studiyada Ş. Junaydullayev, B.Ahmedov, S.Ahmadxöjayev, E.Davidov, T. Ahmadxöjayev, N.Qöldoşev, Ş.Bizaatov, Ş.Xöjayev, S.Boboyev, E.Mirzayev kabi rej.lar, N. Gerasimov, A.Avazxöjayev, K.Karimov, M.Soliyev, B.Nazrullayev, A.Qoriyev, A.Köçqorov va boşqalar operatorlar mehnat qilib kelmoqda. 70—80-y.lar telefilmlari asosan kinotasmaga tuşirilgan. 1997 yil «Ö.» qoşida dublyaj guruhi taşkil etildi (taşkilotçilari B.Abdullayev, yilAbdukarimov).

    Dublyaj qilingan filmlardan «Oqibat», «Qunduz amakining qissalari», «Bu ham kino», «Zita va Gita», «Jilovlanmagan Afrika», «Ming bir keça», «Qalbim çeçagi», «Çoliquşi», «Edemga qaytiş», «Qirol şer2», «Gladiator», «Filipp Marlou», «Ramayana», «Kleopatra», «Dallas» va boşqalar.

    Hoz. kunda «Ö.» ijod yönalişida izlaniş kuzatilmoqda. Hujjatli, xronikal, musiqali filmlardan taşqari seriallar işlaşga ham alohida e'tibor berilmoqda.

    Sabohat Hayitmatova.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    «ЎЗБЕКТЕЛЕФИЛЬМ» — телевидениеда кўрсатишга мўлжалланган бадиий ва ҳужжатли фильмлар киностудияси. 1970 йил Тошкентда ташкил этилган. «Ў.» нинг ташкил бўлиши ва ривожланиши Ғ.Расулов, Ф.Рашидов, У.Бурҳонов кабилар номи билан боғлиқ. Фаолиятининг дастлабки йиллари кўпгина хроникал фильм, телекиножурнал, фильмспектакль, фильмконцертлар ишлаган. «Ўзбек мадоннаси», «Учинчи ҳақиқат», «Орол — тақдирим менинг», «Бойсунда қорлар эриганда», «Хивача ажралиш», «Космогония» каби ҳужжатли, «Шашмақом», «Кўғирчоқбоз», «Азиз» сингари қисқаметражли бадиий фильмлар ишланди. «Эшмат — сахий фаришта», «Севгилисини топиш», «Ана ўша Насриддин», «Олмани менга қараб от», «Бойчечак», «Лафз», «Чархпалак», «Очиқ дарс», «Менинг шотландиялик дўстим», «Бахт гуллари», «Зумрад ва Қимматнинг янги саргузаштлари» каби турли мавзудаги фильмлар чиқарилди. Ўз фаолияти давомида кўпгина ҳужжатли, хроникал, илмийоммабоп, публицистик, бадиийпублицистик, мусиқали, тележурнал, болалар учун телефильмлар ишлади.

    Мустақилликдан сўнг «Ў.» фильмларининг мавзу ва ғоявий йўналиши ўзгарди. Республика ҳаётини тасвирлаш янгича тус олиши, буюк тарихий шахсларимизга бағишланган фильмларнинг кўпайиши кўзга ташланади («Буюк Турон», «Амир Темур», «Мирзо Улуғбек», «Паҳлавон Маҳмуд» ва бошқалар). «Ў.»да «Буюк аждодларимиз» номли туркум фильмлар ишлаш йўлга қўйилди. «Имом ал-Бухорий», «Баҳоуддин, Нақшбанд», «Жалолиддин Мангуберди», «Бурҳониддин Марғиноний», «Алишер Навоий» ва бошқалар шулар жумласидан. Шунингдек, «Биз билган ва билмаган тарих» туркуми остида «Миллий университет», «Мусиқа саройи» каби телефильмлар ишланди. Студия кейинги йиллар кўп қисмли телевизион бадиий фильмлар ишлаш бўйича ўз тажрибасини орттириб бормоқда: «Чархпалак» (13 қисм), «Лафз» (6 қисм), «Увайсий» (6 қисм), «Хуршида» (4 қисм), «Акбарнинг саргузаштлари» (6 қисм), «Меҳробдан чаён» (15 қисм), «Қайтмас» (6 қисм) ва бошқалар «Ёруғлик», «Тўкинлик» номли телевизион ҳужжатли фильмлар долзарб мавзу, мустақиллик неъматларини кўрсатишда энг яхши фильмлардир. «Ў.»да яратилаётган мусиқали фильмлар мавзуга янгича ёндашилгани, томошавийлиги ва ўзига хос миллийлиги билан ажралиб туради («Дилга яқин қўшиқлар», «Созлар навоси», «Мозийдан садо», «Ҳофизлар куйлаганда», «Мусиқий саёҳат» ва бошқалар). «Ў.» рўйхатидан этнографик, маданий ҳаётга оид, манзарали фильмлар кўпроқ ўрин олган. «Ўзбекистон нимаси билан бой», «Хонатлас», «Дард», «Дўппи», «Қўқон ёдгорликлари», «Тандир, арча, олов», «Мош табиб», «Марғилон ипаги», «Кулолчилик», «Бахмал» ва бошқалар шулар жумласидан. Студияда Ш. Жунайдуллаев, Б.Аҳмедов, С.Аҳмадхўжаев, Э.Давидов, Т. Аҳмадхўжаев, Н.Қўлдошев, Ш.Бизаатов, Ш.Хўжаев, С.Бобоев, Э.Мирзаев каби реж.лар, Н. Герасимов, А.Авазхўжаев, К.Каримов, М.Солиев, Б.Назруллаев, А.Қориев, А.Кўчқоров ва бошқалар операторлар меҳнат қилиб келмоқда. 70—80-й.лар телефильмлари асосан кинотасмага туширилган. 1997 йил «Ў.» қошида дубляж гуруҳи ташкил этилди (ташкилотчилари Б.Абдуллаев, йилАбдукаримов).

    Дубляж қилинган фильмлардан «Оқибат», «Қундуз амакининг қиссалари», «Бу ҳам кино», «Зита ва Гита», «Жиловланмаган Африка», «Минг бир кеча», «Қалбим чечаги», «Чолиқуши», «Эдемга қайтиш», «Қирол шер2», «Гладиатор», «Филипп Марлоу», «Рамаяна», «Клеопатра», «Даллас» ва бошқалар.

    Ҳоз. кунда «Ў.» ижод йўналишида изланиш кузатилмоқда. Ҳужжатли, хроникал, мусиқали фильмлардан ташқари сериаллар ишлашга ҳам алоҳида эътибор берилмоқда.

    Сабоҳат Ҳайитматова.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.