Özloqşoh
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 119–120-b. — ziyouz.com
Özloqşoh ÖZLOQŞOH, Qutbiddin Özloqşoh (? — 1221) — Muhammad Xorazmşohning kenja öğli. Onasi bayot qabilasidan bölgan. Turkon xotunnşnt sevimli nabirasi. Uning istagi bilan Muhammad Xorazmşoh Ö.ni öziga valiahd qilib belgilab, Xorazm, Xuroson va Mozandaronni bergan edi. Biroq möğullar istilosi davrida Xorazmşoh ölimi oldidan Jaloliddin Manguberdinm taxt vorisi etib tayinlaydi. Ö. va akasi Oqşoh Jaloliddin bilan Gurganjni mudofaa etiş uçun kelişganda Ö. tarafdori bölgan amirlar Jaloliddinni tan olmay unga suiqasd tayyorlaydilar. Jaloliddin 300 navkari bilan şaharni tark etgan, uç kundan söng möğullar yaqinlaşib kelayotgani uçun Ö. va Oqşoh u yerdan qoçgan. Möğullar ularni Xabuşon viloyatidagi Ustuvogaça ta'qib etadilar va Vaşta qişloğida ularga yetib oladilar. Ö. qöşinini jangovar safga tizadi. Qattiq jangda möğullar yengilib, çekinadilar. Ö. va uning safdoşlari ğalabadan mast bölib huşyorlikni yöqotadilar. Möğullarning boşqa bir qöşini tösatdan hujum qilib ularni tormor keltiradi. Ö. va Oqşoxdar jangda halok bölişadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЎЗЛОҚШОҲ, Қутбиддин Ўзлоқшоҳ (? — 1221) — Муҳаммад Хоразмшоҳнинг кенжа ўғли. Онаси баёт қабиласидан бўлган. Туркон хотунншнт севимли набираси. Унинг истаги билан Муҳаммад Хоразмшоҳ Ў.ни ўзига валиаҳд қилиб белгилаб, Хоразм, Хуросон ва Мозандаронни берган эди. Бироқ мўғуллар истилоси даврида Хоразмшоҳ ўлими олдидан Жалолиддин Мангубердинм тахт вориси этиб тайинлайди. Ў. ва акаси Оқшоҳ Жалолиддин билан Гурганжни мудофаа этиш учун келишганда Ў. тарафдори бўлган амирлар Жалолиддинни тан олмай унга суиқасд тайёрлайдилар. Жалолиддин 300 навкари билан шаҳарни тарк этган, уч кундан сўнг мўғуллар яқинлашиб келаётгани учун Ў. ва Оқшоҳ у ердан қочган. Мўғуллар уларни Хабушон вилоятидаги Устувогача таъқиб этадилар ва Вашта қишлоғида уларга етиб оладилар. Ў. қўшинини жанговар сафга тизади. Қаттиқ жангда мўғуллар енгилиб, чекинадилар. Ў. ва унинг сафдошлари ғалабадан маст бўлиб ҳушёрликни йўқотадилар. Мўғулларнинг бошқа бир қўшини тўсатдан ҳужум қилиб уларни тормор келтиради. Ў. ва Оқшохдар жангда ҳалок бўлишади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.