Pablo Neruda
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 177–178-b. — ziyouz.com
Neruda Pablo NERUDA (Neruda) Pablo (taxallusi; asl ism-şarifi Neftali Rikardo Reyes Basualto) (1904.12.7, Parral ş. - 1973.23.9, Santyago) — Çili şoiri, diplomat. Santyago un-tida ta'lim olgan. Çili Senatining a'zosi va diplomat sifatida köp mamlakatlarda bölgan. «Ölmaydigan odamning xatarli qadami» (1926) töplamida şe'rning an'anaviy ölçamlari va krfiyalaridan voz keçib, içki keçinmalarni syurrealizmga yaqin til va obrazlar b-n ifodalagan. «Yaşaş joyi — Yer» (1933, 2 jild), «Yurakdagi Ispaniya» töplamlariga kirgan asarlarida insoniyat ozodligi uçun kuraş goyalari aks etgan. N. 1941—44 y.lar marksizm b-n qiziqa-di, Çili kommunistik partiyasiga a'zo böladi. Şu yillarda Çili pre-zidentini «AQŞ qöğirçoği» deb haqorat qilganliqda ayblanib, hukumat tomonidan ta'qib ostiga olinadi. N. Meksikaga ketadi va u yerda 340 şe'rdan iborat monumental asari «Umumjahon qöşiği» (1950)ni yozadi. Asarda Lotin Amerikasining ötmişi va buguni marksistik nuqtai na-zardan talqin etilgan. Kitob Çilida taqiqlangan, kommunistlar uni yaşirin tarqatişga uringanlar. Illo-irning 1950—60 y.lar ijodi N. fikr doirasining kengayganidan, poetik mahoratining yanada takomillaşganidan dalolat beradi: «Sevgi haqida 100 sonet», «Çili toşlari» (1960), «Di-niy marosim qöşiqlari» (1961), «Qiyomat» (1963) şe'riy töplamlari, «Qora orol memoriali» avtobiografik dostoni (1— 5-j.lar, 1964) va b. Toşkentda bölgan. Nobel mukofoti laureati (1971).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НЕРУДА (Neruda) Пабло (тахаллуси; асл исм-шарифи Нефтали Рикардо Рейес Басуальто) (1904.12.7, Парраль ш. - 1973.23.9, Сантьяго) — Чили шоири, дипломат. Сантьяго ун-тида таълим олган. Чили Сенатининг аъзоси ва дипломат сифатида кўп мамлакатларда бўлган. «Ўлмайдиган одамнинг хатарли қадами» (1926) тўпламида шеърнинг анъанавий ўлчамлари ва крфияларидан воз кечиб, ички кечинмаларни сюрреализмга яқин тил ва образлар б-н ифодалаган. «Яшаш жойи — Ер» (1933, 2 жилд), «Юракдаги Испания» тўпламларига кирган асарларида инсоният озодлиги учун кураш гоялари акс этган. Н. 1941—44 й.лар марксизм б-н қизиқа-ди, Чили коммунистик партиясига аъзо бўлади. Шу йилларда Чили пре-зидентини «АҚШ қўғирчоғи» деб ҳақорат қилганлиқда айбланиб, ҳукумат томонидан таъқиб остига олинади. Н. Мексикага кетади ва у ерда 340 шеърдан иборат монументал асари «Умумжаҳон қўшиғи» (1950)ни ёзади. Асарда Лотин Америкасининг ўтмиши ва бугуни марксистик нуқтаи на-зардан талқин этилган. Китоб Чилида тақиқланган, коммунистлар уни яширин тарқатишга уринганлар. Illo-ирнинг 1950—60 й.лар ижоди Н. фикр доирасининг кенгайганидан, поэтик маҳоратининг янада такомиллашганидан далолат беради: «Севги ҳақида 100 сонет», «Чили тошлари» (1960), «Ди-ний маросим қўшиқлари» (1961), «Қиёмат» (1963) шеърий тўпламлари, «Қора орол мемориали» автобиографик достони (1— 5-ж.лар, 1964) ва б. Тошкентда бўлган. Нобель мукофоти лауреати (1971).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.