Pahlavonquli Ravnaq
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 7-b. — ziyouz.com
Ravnaq Pahlavonquli (1725— Xorazm — 1805) — şoir. Xivadagi Şerğozixon madrasasida öqigan. Dastlab Xiva xoni Abulğozi Soniy (1742— 47) ni maqtab şe'rlar yozgan. 1768 y.da taxtga ötirgan Ğoyibxon ta'qibidan qoçib, bir neça yil sarson-sargardonlikda yurgan. Söng Xiva madrasalaridan birining hujrasida faqirlikda hayot keçirgan. Özbek, fors va arab tillarida, asosan, lirik janrlarda ijod qilgan. Yagona qölyozma devoni bizgaça yetib kelgan. U 286 şe'r — 5251 misra: 258 ğazal, 22 muxammas, 5 qasida va 1 mustazoddan iborat. Şe'rlarining asosiy mavzui insonga va ijtimoiy hayotga munosabat masalalaridir. R. ğazal janrini tematik jihatdan boyitgan. Ğazallarida insoniy işq-muhabbatni, tabiat va hayot gözalliklarini madh etiş b-n birga davr va taqdirdan, zamona nosozliklaridan şikoyat qilgan. Navoiy (14 ta), Fuzuliy (3 ta), Maşrab, Xurramiy va b.ning ğazallariga muxammaslar boğlagan. R. qasidalari an'anaviy uslubdan farq qilib, muayyan şaxs yoki voqeaga emas, şoir yaşab turgan ijtimoiy hayotga bağişlangan, ularda amaldorlar insofga çaqirilgan («Munça javring degil...» va b.). R. şe'rlari ğoyaviy va badiiy jihatdan qimmatli. «Devoni Ravnaq» nomli qölyozmasi Özbekiston FA Şarqşunoslik in-tida saqlanadi (inv. №922).
Ad.: Özbek adabiyoti tarixi [5 j.li], 3j., T., 1978.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РАВНАҚ Паҳлавонқули (1725— Хоразм — 1805) — шоир. Хивадаги Шерғозихон мадрасасида ўқиган. Дастлаб Хива хони Абулғози Соний (1742— 47) ни мақтаб шеърлар ёзган. 1768 й.да тахтга ўтирган Ғойибхон таъқибидан қочиб, бир неча йил сарсон-саргардонликда юрган. Сўнг Хива мадрасаларидан бирининг ҳужрасида фақирликда ҳаёт кечирган. Ўзбек, форс ва араб тилларида, асосан, лирик жанрларда ижод қилган. Ягона қўлёзма девони бизгача етиб келган. У 286 шеър — 5251 мисра: 258 ғазал, 22 мухаммас, 5 қасида ва 1 мустазоддан иборат. Шеърларининг асосий мавзуи инсонга ва ижтимоий ҳаётга муносабат масалаларидир. Р. ғазал жанрини тематик жиҳатдан бойитган. Ғазалларида инсоний ишқ-муҳаббатни, табиат ва ҳаёт гўзалликларини мадҳ этиш б-н бирга давр ва тақдирдан, замона носозликларидан шикоят қилган. Навоий (14 та), Фузулий (3 та), Машраб, Хуррамий ва б.нинг ғазалларига мухаммаслар боғлаган. Р. қасидалари анъанавий услубдан фарқ қилиб, муайян шахс ёки воқеага эмас, шоир яшаб турган ижтимоий ҳаётга бағишланган, уларда амалдорлар инсофга чақирилган («Мунча жавринг дегил...» ва б.). Р. шеърлари ғоявий ва бадиий жиҳатдан қимматли. «Девони Равнақ» номли қўлёзмаси Ўзбекистон ФА Шарқшунослик ин-тида сақланади (инв. №922).
Ад.: Ўзбек адабиёти тарихи [5 ж.ли], 3ж., Т., 1978.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.