Pak çi Von
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 13–14-b. — ziyouz.com
Pak çi Von (taxallusi Yonam) (1737.5.3 - Seul - 1805.10.12) - koreys yozuvçisi, krmusiy olim. Sirxak (aniq fanlar) oqimining yirik namoyandasi. Tabiiy fanlar, iqtisodiyot, falsafa, tarix, harbiy san'atga oid asarlar muallifi. Tabiiy materialist sifatida geliotsentrik nazariyani qöllab-quvvatlagan. Yerdan foydalanişdagi tartibni qayta quriş loyihalarini taklif etgan («Dehqonçilik haqida risola», 1799); xalqni ma'rifatli qilişga da'vat etgan, lekin konfutsiyçilik tarafdori sifatida mazkur ğoyalarni amalga oşiriş ma'rifatli podşohning vazifasi deb hisoblaydi. P. Ç. V.ning adabiy merosi koreys adabiyotidagi realistik yönalişning rivojlanişida muqim rol öynagan. Ilk hajviy novellalari («Pangyonyuk ibodatxonasining norasmiy tarixi» töplami)da davrning ijtimoiy muammolari aks etgan. Köp jildli «Jexey kundaligi» (1—26kitoblar, taxm, 1783) olimning 1780 y.da Xitoyga qilgan sayohati taassurotlari asosida yozilgan. Unda «Yölbarsning qaqşatqiç zarbasi» hajviy allegoriyasi va «Xo Sen haqida qissa» utopik asari örin olgan. Tabiat manzaralari tasvirlangan va falsafiy lirikasi vatanga muxabbat ruhi b-n yöğrilgan. Adabiy-tanqidiy maqolalarida adabiyotning ijtimoiytarbiyaviy ahamiyati ta'kidlangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПАК ЧИ ВОН (тахаллуси Ёнам) (1737.5.3 - Сеул - 1805.10.12) - корейс ёзувчиси, крмусий олим. Сирхак (аниқ фанлар) оқимининг йирик намояндаси. Табиий фанлар, иқтисодиёт, фалсафа, тарих, ҳарбий санъатга оид асарлар муаллифи. Табиий материалист сифатида гелиоцентрик назарияни қўллаб-қувватлаган. Ердан фойдаланишдаги тартибни қайта қуриш лойиҳаларини таклиф этган («Деҳқончилик ҳақида рисола», 1799); халқни маърифатли қилишга даъват этган, лекин конфуцийчилик тарафдори сифатида мазкур ғояларни амалга ошириш маърифатли подшоҳнинг вазифаси деб ҳисоблайди. П. Ч. В.нинг адабий мероси корейс адабиётидаги реалистик йўналишнинг ривожланишида муқим роль ўйнаган. Илк ҳажвий новеллалари («Пангёнюк ибодатхонасининг норасмий тарихи» тўплами)да даврнинг ижтимоий муаммолари акс этган. Кўп жилдли «Жэхэй кундалиги» (1—26китоблар, тахм, 1783) олимнинг 1780 й.да Хитойга қилган саёҳати таассуротлари асосида ёзилган. Унда «Йўлбарснинг қақшатқич зарбаси» ҳажвий аллегорияси ва «Хо Сен ҳақида қисса» утопик асари ўрин олган. Табиат манзаралари тасвирланган ва фалсафий лирикаси ватанга мухаббат руҳи б-н йўғрилган. Адабий-танқидий мақолаларида адабиётнинг ижтимоийтарбиявий аҳамияти таъкидланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.