Palak
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 14-b. — ziyouz.com
Palak — qölda yoki maşinada kaşta tikib tayyorlanadigan badiiy buyum. Xonani bezatiş uçun devorga osiladi. Ip-gazlama (ötmişda oq yoki malla böz) ga bosma va b. çokda kaşta tikiladi. Tölin oyli osmon aks ettiriladigan naqş mujassamoti osmon, oy va yulduzlarni ifodalovçi ramziy şakllar (doyra va yulduzlar)dan iborat. Gullarning yirikligi va zamini ham kaşta b-n quyuq qoplab tikilişiga köra sözanadan farq qiladi. Tasvirdagi oy soniga qarab 6 oyli, 12 oyli va boşqa P. xillari mavjud. P.ning rangi, jilosi, mujassamoti, badiiyligi çevarning mahorati va didiga boğliq.
20-a. 60-y.lardan maşina kaştadözligi keng tarqalişi b-n kaştasi maşinada tikib tayyorlangan P.lar i.ç. yölga qöyildi (q. Popopçilik). Turli xil rangdor matolar i.ç.ning yölga qöyilişi kaşta zaminida mato rangini saqlab qolişni taqozo etdi. Şuning uçun P. örnini sözana egallay boşladi. Toşkent, Farğona, Surxondaryo va b. joylarda yaratilgan P.ning ajoyib namunalari Özbekiston va xorij muzeylarida saqlanadi.
Q.: Popopçilik
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПАЛАК — қўлда ёки машинада кашта тикиб тайёрланадиган бадиий буюм. Хонани безатиш учун деворга осилади. Ип-газлама (ўтмишда оқ ёки малла бўз) га босма ва б. чокда кашта тикилади. Тўлин ойли осмон акс эттириладиган нақш мужассамоти осмон, ой ва юлдузларни ифодаловчи рамзий шакллар (дойра ва юлдузлар)дан иборат. Гулларнинг йириклиги ва замини ҳам кашта б-н қуюқ қоплаб тикилишига кўра сўзанадан фарқ қилади. Тасвирдаги ой сонига қараб 6 ойли, 12 ойли ва бошқа П. хиллари мавжуд. П.нинг ранги, жилоси, мужассамоти, бадиийлиги чеварнинг маҳорати ва дидига боғлиқ.
20-а. 60-й.лардан машина каштадўзлиги кенг тарқалиши б-н каштаси машинада тикиб тайёрланган П.лар и.ч. йўлга қўйилди (қ. Попопчилик). Турли хил рангдор матолар и.ч.нинг йўлга қўйилиши кашта заминида мато рангини сақлаб қолишни тақозо этди. Шунинг учун П. ўрнини сўзана эгаллай бошлади. Тошкент, Фарғона, Сурхондарё ва б. жойларда яратилган П.нинг ажойиб намуналари Ўзбекистон ва хориж музейларида сақланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.