Palpatsiya
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 37-b. — ziyouz.com
Palpatsiya (lot. palpatio — silaş), paypaslaş — vraçning bemorni tekşiriş usuli; bunda yuza töqimalar va çuqur joylaşgan a'zolarni muntazam paypaslab, mas, terining t-rasi va namligi, ba'zi içki a'zolarning kattakiçikligi, joylanişi, yuzasi kanday ekanligi va konsisten-siyasi, tomir uriş xususiyatlari, şuningdek, P.ga nisbatan bemorning re-aksiyasi (mas, oğriq se-zişi) aniqlanadi. Bimanual (ikki qöl yordami-da), yuzaki (qorin böşliğidagi a'zolar kasalligida paypaslaş), çuqur (tekşirilayotgan a'zoni qöl b-n çuqur bosib paypaslaş) va b. xillari bor. Suyaklar, böğimlar, muskullar, limfa tugunlari, ösmalar, yuza joylaşgan kon tomirlar ham paypaslab tekşiriladi. Öpka kasalliklarini (mas, zotiljam), homilador ayollarda homilaning kattakiçikligini aniqlaşda P.dan foydalaniladi. Qorindagi a'zolar: me'da, içak, jigar, taloq, buyrakni tekşirişda P. usuli muqim ahamiyatga kasb etadi, çunki bunda şu a'zolar haqida aniq fikrga ega bölinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПАЛЬПАЦИЯ (лот. palpatio — силаш), пайпаслаш — врачнинг беморни текшириш усули; бунда юза тўқималар ва чуқур жойлашган аъзоларни мунтазам пайпаслаб, мас, терининг т-раси ва намлиги, баъзи ички аъзоларнинг каттакичиклиги, жойланиши, юзаси кандай эканлиги ва консистен-цияси, томир уриш хусусиятлари, шунингдек, П.га нисбатан беморнинг ре-акцияси (мас, оғриқ се-зиши) аниқланади. Бимануал (икки қўл ёрдами-да), юзаки (қорин бўшлиғидаги аъзолар касаллигида пайпаслаш), чуқур (текширилаётган аъзони қўл б-н чуқур босиб пайпаслаш) ва б. хиллари бор. Суяклар, бўғимлар, мускуллар, лимфа тугунлари, ўсмалар, юза жойлашган кон томирлар ҳам пайпаслаб текширилади. Ўпка касалликларини (мас, зотилжам), ҳомиладор аёлларда ҳомиланинг каттакичиклигини аниқлашда П.дан фойдаланилади. Қориндаги аъзолар: меъда, ичак, жигар, талоқ, буйракни текширишда П. усули муқим аҳамиятга касб этади, чунки бунда шу аъзолар ҳақида аниқ фикрга эга бўлинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.