Pangolinlar
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 42–43-b. — ziyouz.com
Pangolinlar PANGOLINLAR, yaşçerlar (Pholidota) — yöldoşli sut emizuvçilar turkumi. Filogenetik jihatdan qad. haşarotxörlarning bir tarmoği. P. ix-tisoslaşgan guruh, ayrim anatomik xususiyatlariga köra, çala tişlilarga yaqin. Gavdasining uz. 30 sm dan 88 sm gaça, dumi 35—80 sm, oğirligi 4,5—27 kg. Gavdasi orqa va yon tomondan yirik muguz tangaçalar b-n qrplangan. Tumşuği uzun konussimon. Oyoqlari 5 barmoqli, tirnoklari kuçli rivojlangan, ötkir. Tili çuvalçangsimon (uz. 25 sm gaça), haşarotlarni tutiş uçun xizmat qiladi. Asosan, çumoli va termitlarni terib yeydi. Tişlari bölmaydi. 1 ta oila, 1 ta uruğ va 7 ta turi ma'lum. Afrika va Jan.-Şarkiy Osiyoda tarqalgan. Örmon, butazor va savannalarda yaşaydi. Yerda va da-raxtlarda keçasi hayot keçiradi, kun-duzi ini va daraxt kovagida yaşiri-nib yotadi. Xavf tuğilganida şarga öxşaş yumaloq bölib oladi. Yilda 1 marta 1 ta, ba'zan 2 ta bola tuğadi. Göşti va heç qanday asossiz şifo-baxş hisoblanadigan muguz tangaçalari uçun ovlanadi. Mahalliy aholi şu tangaçalardan qar xil buyumlar yasaydi. Ayrim turlarining soni juda kamayib ketgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПАНГОЛИНЛАР, яшчерлар (Pholidota) — йўлдошли сут эмизувчилар туркуми. Филогенетик жиҳатдан қад. ҳашаротхўрларнинг бир тармоғи. П. их-тисослашган гуруҳ, айрим анатомик хусусиятларига кўра, чала тишлиларга яқин. Гавдасининг уз. 30 см дан 88 см гача, думи 35—80 см, оғирлиги 4,5—27 кг. Гавдаси орқа ва ён томондан йирик мугуз тангачалар б-н қрпланган. Тумшуғи узун конуссимон. Оёқлари 5 бармоқли, тирноклари кучли ривожланган, ўткир. Тили чувалчангсимон (уз. 25 см гача), ҳашаротларни тутиш учун хизмат қилади. Асосан, чумоли ва термитларни териб ейди. Тишлари бўлмайди. 1 та оила, 1 та уруғ ва 7 та тури маълум. Африка ва Жан.-Шаркий Осиёда тарқалган. Ўрмон, бутазор ва саванналарда яшайди. Ерда ва да-рахтларда кечаси ҳаёт кечиради, кун-дузи ини ва дарахт ковагида яшири-ниб ётади. Хавф туғилганида шарга ўхшаш юмалоқ бўлиб олади. Йилда 1 марта 1 та, баъзан 2 та бола туғади. Гўшти ва ҳеч қандай асоссиз шифо-бахш ҳисобланадиган мугуз тангачалари учун овланади. Маҳаллий аҳоли шу тангачалардан қар хил буюмлар ясайди. Айрим турларининг сони жуда камайиб кетган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.