Panorama kino
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 52-b. — ziyouz.com
Panorama kino — kinofilmlarni suratga oliş va namoyiş qiliş usullaridan biri. Kinofilmlar maxsus apparatlar b-n kinoga olinadi va juda katta (bir neça yuz m2 yuzali) doiraviy ekranga tuşiriladi. Kinoga olişda bir-biriga nisbatan 48° burçak ostida joylaşgan 3 obyektivli apparat işlatiladi. Kadrlar 35 mm li 3 ta kinoplyonkaga olinadi (har kaysi plyon-kaga umumiy panorama kadrining 1/3 qismi tuşiriladi). Kinoplyonkalar kinoga oliş apparatlarida 712,5 mm/s tezlik b-n harakatlanadi. Filmlar juda botiq silindrik ekranli (eni 20—30 m li) kinoteatrlarda 3 ta kinoproyektor b-n namoyiş kilinadi. Bunda tasvir gorizontal böyiça 150°—170°, vertikal buyiça esa 55° burçak ostida hosil böladi.
Ovoz stereofonik usulda 35 mm li plyonkaga qayd qilinadigan 7 yoki 9 ta kanalga yozib olinadi va eşittiriladi. Harakat b-n olingan film kadrlari namoyiş kilinganda tomoşabinlar özlarini göyo ekranda bölayotgan voqealar qatnaşçisidek sezadilar. Bunda stereoskopik effekt (kinoga olingan asosiy obyektlarning yonida joylaşgan narsalarni köriş taassuroti) hosil böladi, bu esa filmni tuşunişni osonlaştiradi.
Birinçi P.k. tizimini fransuz rejissyori A. Gans («Napoleon») 1927 y. yaratgan. P.k. murakkabligidan 20-a. 60-y.lar boşidan boşlab uning örniga kinoga oliş va körsatişda bir obyektivli usuldan va 70 mm li standart kinoplyonkadan foydalaniladigan tizim qöllanila boşladi. Ba'zi şaharlarda (mas, Moskvada) hozir ham bor (2003).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПАНОРАМА КИНО — кинофильмларни суратга олиш ва намойиш қилиш усулларидан бири. Кинофильмлар махсус аппаратлар б-н кинога олинади ва жуда катта (бир неча юз м2 юзали) доиравий экранга туширилади. Кинога олишда бир-бирига нисбатан 48° бурчак остида жойлашган 3 объективли аппарат ишлатилади. Кадрлар 35 мм ли 3 та киноплёнкага олинади (ҳар кайси плён-кага умумий панорама кадрининг 1/3 қисми туширилади). Киноплёнкалар кинога олиш аппаратларида 712,5 мм/с тезлик б-н ҳаракатланади. Фильмлар жуда ботиқ цилиндрик экранли (эни 20—30 м ли) кинотеатрларда 3 та кинопроектор б-н намойиш килинади. Бунда тасвир горизонтал бўйича 150°—170°, вертикал буйича эса 55° бурчак остида ҳосил бўлади.
Овоз стереофоник усулда 35 мм ли плёнкага қайд қилинадиган 7 ёки 9 та каналга ёзиб олинади ва эшиттирилади. Ҳаракат б-н олинган фильм кадрлари намойиш килинганда томошабинлар ўзларини гўё экранда бўлаётган воқеалар қатнашчисидек сезадилар. Бунда стереоскопик эффект (кинога олинган асосий объектларнинг ёнида жойлашган нарсаларни кўриш таассуроти) ҳосил бўлади, бу эса фильмни тушунишни осонлаштиради.
Биринчи П.к. тизимини француз режиссёри А. Ганс («Наполеон») 1927 й. яратган. П.к. мураккаблигидан 20-а. 60-й.лар бошидан бошлаб унинг ўрнига кинога олиш ва кўрсатишда бир объективли усулдан ва 70 мм ли стандарт киноплёнкадан фойдаланиладиган тизим қўлланила бошлади. Баъзи шаҳарларда (мас, Москвада) ҳозир ҳам бор (2003).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.