Panzootiya
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 47–48-b. — ziyouz.com
Panzootiya (pan... va yun. zoon — hayvon) — hayvonlar örtasida yuqumli kasallikning ğoyat tez va keng tarqalişi. P.da yuqumli kasallik bir yoki bir neça mamlakatda, butun qit'ada keng tarqalib, deyarli hamma hayvon kasallanadi. Oqsil kasalligi, ölat va b. şunday kasalliklardan. Bu kasalliklar tez yuqadi, inkubatsiya davri qisqa, kasal hayvon tuzalgandan keyin kuçli immunitet hosil bölmaydi.
Ijtimoiy-iqtisodiy omillar, birinçi navbatda, xöjaliklarning mamlakat içida va özaro tez-tez aloqada bölib turişi, şuningdek, mol boqiş şaroitining özgarişi P. rivojlanişiga ma'lum darajada sabab böladi. P.ga qarşi muvaffaqiyatli kuraşiş kasalliklar qay darajada örganilganligiga, diagnostikaning samarali usullariga va profilaktikaning öziga xos vositalari, şuningdek, epizo-otik tadbirlarning töla amalga oşirilişiga boğliq.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПАНЗООТИЯ (пан... ва юн. zoon — ҳайвон) — ҳайвонлар ўртасида юқумли касалликнинг ғоят тез ва кенг тарқалиши. П.да юқумли касаллик бир ёки бир неча мамлакатда, бутун қитъада кенг тарқалиб, деярли ҳамма ҳайвон касалланади. Оқсил касаллиги, ўлат ва б. шундай касалликлардан. Бу касалликлар тез юқади, инкубация даври қисқа, касал ҳайвон тузалгандан кейин кучли иммунитет ҳосил бўлмайди.
Ижтимоий-иқтисодий омиллар, биринчи навбатда, хўжаликларнинг мамлакат ичида ва ўзаро тез-тез алоқада бўлиб туриши, шунингдек, мол боқиш шароитининг ўзгариши П. ривожланишига маълум даражада сабаб бўлади. П.га қарши муваффақиятли курашиш касалликлар қай даражада ўрганилганлигига, диагностиканинг самарали усулларига ва профилактиканинг ўзига хос воситалари, шунингдек, эпизо-отик тадбирларнинг тўла амалга оширилишига боғлиқ.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.