Parallelizm
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 68–69-b. — ziyouz.com
Parallelizm (adabiyotşunoslikda) — poetik nutq usullaridan vatasvir vositalaridan biri. P. badiiy matnning özaro boğliq qismlaridan nutq unsurlarining öxşaş yoki aynan bir xilda joylaşuvini taqozo etadi. Unda, odatda, 2 hodisa yonma-yon (parallel) qöyib tasvirlanadi. Bu, tabiatdan olingan biror obraz b-n inson hayotidan olingan obrazning özaro öxşaşligini körsatiş misolida, şuningdek, bir-biriga öxşaş ikki obrazning özaro zid tomonlarini qiyoslaş şaklida namoyon bölişi mumkin. Mavzusi yoki mantiqiga köra bir-birini takrorlamaydigan yoki töldiradigan 2 hodisa yonma-yon quyilgan hollar ham buladi. P. dastlab xalqoğzaki ijodida keng tarqalib, sung badiiy adabiyotda uzlaştirilgan. Forsiy va turkiy adabiyotşunoslikda P. mutobiqa deyilgan. Uzbek mumtoz nasrida mutobiqaning yetuk namunalari kup.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПАРАЛЛЕЛИЗМ (адабиётшуносликда) — поэтик нутқ усулларидан ватасвир воситаларидан бири. П. бадиий матннинг ўзаро боғлиқ қисмларидан нутқ унсурларининг ўхшаш ёки айнан бир хилда жойлашувини тақозо этади. Унда, одатда, 2 ҳодиса ёнма-ён (параллел) қўйиб тасвирланади. Бу, табиатдан олинган бирор образ б-н инсон ҳаётидан олинган образнинг ўзаро ўхшашлигини кўрсатиш мисолида, шунингдек, бир-бирига ўхшаш икки образнинг ўзаро зид томонларини қиёслаш шаклида намоён бўлиши мумкин. Мавзуси ёки мантиқига кўра бир-бирини такрорламайдиган ёки тўлдирадиган 2 ҳодиса ёнма-ён қуйилган ҳоллар ҳам булади. П. дастлаб халқоғзаки ижодида кенг тарқалиб, сунг бадиий адабиётда узлаштирилган. Форсий ва туркий адабиётшуносликда П. мутобиқа дейилган. Узбек мумтоз насрида мутобиқанинг етук намуналари куп.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.