Parametrit
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 70-b. — ziyouz.com
Parametrit (paro... va yun. metra — baçadon) — baçadon atrofidagi yoğ töqimasi (kletçatka)ning yalliğlanişi. Yiring xreil qiluvçi mikroblar (asosan, streptokokk, stafilokokk, içak tayoqçasi) qözğatadi. P.ga kupinça nojöya qilingan abort, tuğruqning noraso keçişi tufayli jinsiy a'zolarning zararlanişi, ba'zan qovuq hamda içaklarning surunkali kasalliklari va b. sabab böladi. P.ningötkir va surunkali şakli farq qilinadi. P.da gavda harorati kötariladi, et uvişib, qorin pasti oğriydi, bemor darmonsizlanadi. Qin orqali tekşirib infiltrat paydo bölganligini aniklaş mumkin. Ba'zan infiltrat yiringlasa, yiring qovuqqa, töğri içak yoki qorin böşliğiga teşib utişi ham mumkin. Şuning uçun ötkir P.da darhol vraçga murojaat etiş kerak, aks holda yiringli P. paydo bulib, yiring qöşni a'zo va töqimalarga, hatto qonga ötişi mumkin.
P.ning oldini oliş uçun asosiy abort, ayniqsa, yaşirin abortdan sak,laniş, homiladorlikni töxtatiş za-rur bölsa, faqat statsionar şaroitda amalga oşiriş lozim. P.ning ötkir şaklida bemor örinda yotişi tavsiya etiladi, antibiotiklar, yalliğlanişga qarşi dorilar buyuriladi; surun-kalisida fizioterapevtik muolajalar, kurortlarda davolaniş maqsadga muvofiq; yiringlaş hollarida xirurgik usul qöllanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПАРАМЕТРИТ (паро... ва юн. metra — бачадон) — бачадон атрофидаги ёғ тўқимаси (клетчатка)нинг яллиғланиши. Йиринг хреил қилувчи микроблар (асосан, стрептококк, стафилококк, ичак таёқчаси) қўзғатади. П.га купинча ножўя қилинган аборт, туғруқнинг норасо кечиши туфайли жинсий аъзоларнинг зарарланиши, баъзан қовуқ ҳамда ичакларнинг сурункали касалликлари ва б. сабаб бўлади. П.нингўткир ва сурункали шакли фарқ қилинади. П.да гавда ҳарорати кўтарилади, эт увишиб, қорин пасти оғрийди, бемор дармонсизланади. Қин орқали текшириб инфильтрат пайдо бўлганлигини аниклаш мумкин. Баъзан инфильтрат йирингласа, йиринг қовуққа, тўғри ичак ёки қорин бўшлиғига тешиб утиши ҳам мумкин. Шунинг учун ўткир П.да дарҳол врачга мурожаат этиш керак, акс ҳолда йирингли П. пайдо булиб, йиринг қўшни аъзо ва тўқималарга, ҳатто қонга ўтиши мумкин.
П.нинг олдини олиш учун асосий аборт, айниқса, яширин абортдан сак,ланиш, ҳомиладорликни тўхтатиш за-рур бўлса, фақат стационар шароитда амалга ошириш лозим. П.нинг ўткир шаклида бемор ўринда ётиши тавсия этилади, антибиотиклар, яллиғланишга қарши дорилар буюрилади; сурун-калисида физиотерапевтик муолажалар, курортларда даволаниш мақсадга мувофиқ; йиринглаш ҳолларида хирургик усул қўлланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.