Parda hosil qiluvçi moddalar
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 79-b. — ziyouz.com
Parda hosil qiluvçi moddalar — biror sirtga surilganda qisqa vaqt içida yupqa parda qatlam hosil qiladigan sintetik yoki tabiiy moddalar (odatda, polimerlar yoki oligomerlar). Bu pardalarning muhim xossasi şundaki, ular sirtga adgeziyalanadi (yopişib turadi), qattiq, elastik, nam ötkazmaydigan taşki muhit ta'siriga çidamli böladi. P.h.q.m. sirtga organik erituvçilarda eritilgan eritmalar holida, suv yoki plastifikatorlardagi dispersiya holida beriladi. Parda rangeiz (tarkibida pigment bölmasa) yoki sarikdan töq jigarranggaça bölişi mumkin. P.h.q.m. — lok-böyoq mate-riallari (alif, moy, lok, böyoq)ning asosidir. P.h.q.m. tabiiy (ösimlik va hayvon yelimi, ziğir, tung va degidratlangan kanakunjut moyi, kanifolni qayta işlaş maxsulotlari) va sintetik (alkid, epoksid, fenolaldegid, poliefir va perxlorvinil smolalar) xillarga bölinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПАРДА ҲОСИЛ ҚИЛУВЧИ МОДДАЛАР — бирор сиртга сурилганда қисқа вақт ичида юпқа парда қатлам ҳосил қиладиган синтетик ёки табиий моддалар (одатда, полимерлар ёки олигомерлар). Бу пардаларнинг муҳим хоссаси шундаки, улар сиртга адгезияланади (ёпишиб туради), қаттиқ, эластик, нам ўтказмайдиган ташки муҳит таъсирига чидамли бўлади. П.ҳ.қ.м. сиртга органик эритувчиларда эритилган эритмалар ҳолида, сув ёки пластификаторлардаги дисперсия ҳолида берилади. Парда рангеиз (таркибида пигмент бўлмаса) ёки сарикдан тўқ жигарранггача бўлиши мумкин. П.ҳ.қ.м. — лок-бўёқ мате-риаллари (алиф, мой, лок, бўёқ)нинг асосидир. П.ҳ.қ.м. табиий (ўсимлик ва ҳайвон елими, зиғир, тунг ва дегидратланган канакунжут мойи, канифолни қайта ишлаш махсулотлари) ва синтетик (алкид, эпоксид, фенолальдегид, полиэфир ва перхлорвинил смолалар) хилларга бўлинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.