Parkent kanali
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 84–85-b. — ziyouz.com
Parkent kanali - Toşkent viloyatida kuril gan yirik gidrotexnika inşooti. Kanal viloyatning Böstonliq, Parkent, Yuqori Çirçiq va Ohangaron tumanlari toğ oddi yonbağiri hududidan ötgan. Çirçiq daryosida qurilgan Çirçiq GES kaskadi (Ğazalkent gidro-uzeli) inşootidan suv ..... oladi. Kanal n ing 1-navba-ti (69 km) 1975-1983 y.larda, 2-navbati (14,3 km) 1988—1997 y.larda qurilgan. Uning loyiha uz. 96 km, foydalanişga topşirilgan qis-mi 83,3 km. Kanalning boş qismi kengligi 6—7 m, çuq. 3,6—3,8 m, quyi qismida esa tegişliça 2—2,5 va 2,1 — 2,4 m. Boş qismida eng köp suv sarfi 51—57 m3/s, quyi qismida 7-10,4 m3/s
Kanal trassasi murakkab relyef va geologik şaroitlarda (tuprokli, qoya va yarim qoya, yirik toş jinslari) barpo etilgan. Özanning 38,7 km ga beton töşama yotqizilgan. Ayrim joylarda tuproq 30—40 m gaça çuqurlikda qazilgan yoki 20 m gaça balandlikda kögarmalar barpo kilingan. Kanalda 12 ta dyuker, 8 ta akveduk, 1 ta suv tösiş inşooti, 1 ta temir yöl kuprigi, 86 ta suv çiqargiç, 7 ta gidropost, 8 ta toşqin taşlamasi, 8 ta sel taşlamasi, 9 ta seleduk, 46 ta kanal osti quvuri, 21 ta avtomobil kuprigi va b. inşootlar kurilgan. Yirik dyukerlar jumlasiga Oqsoq-otasoy (uz. 204,7 m, suv utkaziş imko-niyati 57m3/s), Ulkanotçisoy (54 m3/s), Yuzuriksoy, Yoyilmasoy, Parkentsoy, Otçopkansoy, Samsaraksoy va b. kiradi.
Kanal Çirçiq daryosining çap vodiysidagi 30,3 ming ga sabzavot, ğalla ekinlari, tokzor va boğlarni suğorişga xizmat qiladi.
Ziyomiddin Artukmetov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПАРКЕНТ КАНАЛИ - Тошкент вилоятида курил ган йирик гидротехника иншооти. Канал вилоятнинг Бўстонлиқ, Паркент, Юқори Чирчиқ ва Оҳангарон туманлари тоғ одди ёнбағири ҳудудидан ўтган. Чирчиқ дарёсида қурилган Чирчиқ ГЭС каскади (Ғазалкент гидро-узели) иншоотидан сув ..... олади. Канал н инг 1-навба-ти (69 км) 1975-1983 й.ларда, 2-навбати (14,3 км) 1988—1997 й.ларда қурилган. Унинг лойиҳа уз. 96 км, фойдаланишга топширилган қис-ми 83,3 км. Каналнинг бош қисми кенглиги 6—7 м, чуқ. 3,6—3,8 м, қуйи қисмида эса тегишлича 2—2,5 ва 2,1 — 2,4 м. Бош қисмида энг кўп сув сарфи 51—57 м3/с, қуйи қисмида 7-10,4 м3/с
Канал трассаси мураккаб рельеф ва геологик шароитларда (тупрокли, қоя ва ярим қоя, йирик тош жинслари) барпо этилган. Ўзаннинг 38,7 км га бетон тўшама ётқизилган. Айрим жойларда тупроқ 30—40 м гача чуқурликда қазилган ёки 20 м гача баландликда кўгармалар барпо килинган. Каналда 12 та дюкер, 8 та акведук, 1 та сув тўсиш иншооти, 1 та темир йўл куприги, 86 та сув чиқаргич, 7 та гидропост, 8 та тошқин ташламаси, 8 та сел ташламаси, 9 та селедук, 46 та канал ости қувури, 21 та автомобиль куприги ва б. иншоотлар курилган. Йирик дюкерлар жумласига Оқсоқ-отасой (уз. 204,7 м, сув утказиш имко-нияти 57м3/с), Улканотчисой (54 м3/с), Юзуриксой, Ёйилмасой, Паркентсой, Отчопкансой, Самсараксой ва б. киради.
Канал Чирчиқ дарёсининг чап водийсидаги 30,3 минг га сабзавот, ғалла экинлари, токзор ва боғларни суғоришга хизмат қилади.
Зиёмиддин Артукметов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.