Parnik
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 89-b. — ziyouz.com
Parnik (rus.) — usti oynavand romlar yoki şaffof plyonka b-n yopiladigan inşoot. Asosan, karam, bodring, pomidor, gul köçatlari yetiştiriladi. Sabzavotçilikda P.ning bir va ikki nişabli; çuqur va yer ustki; of-tob, biologik yoqilği va texnika vositalari (suv hamda elektr) yordamida isitiladigan turlari bor. Özbekistonda biologik yoqilgi b-n isitiladigan bir nişabli (20 romli) çuqur va yuza P. köp işlatiladi. P. quriladigan yer issiq, şamollardan tösilgan, old tomoni ğarbga qaragan bölişi kerak. P. quriş uçun tepa tomoni 150 sm, tag tomoni 120 sm kenglikda, 60—70 sm çuqurliqda xandaq qaziladi. Parniklar ustiga yopiladigan romlarning böyi va eni 160 x Yu6 sm yoki 213 x 107 sm bölib, ular pişiq, tez çirimaydigan yoğoçdan yasaladi. Xandaq çe-tiga qöyiladigan yoğoçlar mis kukunining 10% eritmasida böktiriladi. Qanday ekin ekilişi va foydalaniş muddatiga qarab, P.lar issiq, iliq va sovuq böladi. Issiq P. 70—80 sm çuqur qilinib, 50—60 sm qalinlikda yangi göng solinadi va qişda foydalaniladi. Iliq P. 50—60 sm çuqur qilinadi, 30— 40 sm qalinlikda göng solinadi va erta bahorda foydalaniladi. Sovuq P. 25— 30 sm çuqur qilinib, göng solinmaydi. P.dagi biologik yoqilğining qalinligi 10—12 sm, pikirovka qilinadigan P.dagi esa 15—18 sm, yerdan P. romigaça bölgan oraliq 8—12 sm böladi. Issiqxona xöjaligining rivojlanişi va P.larning iqtisodiy samarasi yuqori bölmagani sababli 20-a.ning 80-y.laridan boşlab köproq şaxsiy tomorqa xöjaliklarida işlatiladi.
Rafiqa Ğanixöjayeva.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПАРНИК (рус.) — усти ойнаванд ромлар ёки шаффоф плёнка б-н ёпиладиган иншоот. Асосан, карам, бодринг, помидор, гул кўчатлари етиштирилади. Сабзавотчиликда П.нинг бир ва икки нишабли; чуқур ва ер устки; оф-тоб, биологик ёқилғи ва техника воситалари (сув ҳамда электр) ёрдамида иситиладиган турлари бор. Ўзбекистонда биологик ёқилги б-н иситиладиган бир нишабли (20 ромли) чуқур ва юза П. кўп ишлатилади. П. қуриладиган ер иссиқ, шамоллардан тўсилган, олд томони ғарбга қараган бўлиши керак. П. қуриш учун тепа томони 150 см, таг томони 120 см кенгликда, 60—70 см чуқурлиқда хандақ қазилади. Парниклар устига ёпиладиган ромларнинг бўйи ва эни 160 х Ю6 см ёки 213 х 107 см бўлиб, улар пишиқ, тез чиримайдиган ёғочдан ясалади. Хандақ че-тига қўйиладиган ёғочлар мис кукунининг 10% эритмасида бўктирилади. Қандай экин экилиши ва фойдаланиш муддатига қараб, П.лар иссиқ, илиқ ва совуқ бўлади. Иссиқ П. 70—80 см чуқур қилиниб, 50—60 см қалинликда янги гўнг солинади ва қишда фойдаланилади. Илиқ П. 50—60 см чуқур қилинади, 30— 40 см қалинликда гўнг солинади ва эрта баҳорда фойдаланилади. Совуқ П. 25— 30 см чуқур қилиниб, гўнг солинмайди. П.даги биологик ёқилғининг қалинлиги 10—12 см, пикировка қилинадиган П.даги эса 15—18 см, ердан П. ромигача бўлган оралиқ 8—12 см бўлади. Иссиқхона хўжалигининг ривожланиши ва П.ларнинг иқтисодий самараси юқори бўлмагани сабабли 20-а.нинг 80-й.ларидан бошлаб кўпроқ шахсий томорқа хўжаликларида ишлатилади.
Рафиқа Ғанихўжаева.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.