Parotit
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 92-b. — ziyouz.com
Parotit (para... va yun. otos — quloq), tepki — kuloq oldi sölak bezining yalliğlanişi. Epidemik bölmagan P. va epidemik parotit farkdanadi. Ötkir epidemik bölmagan P. köproq katta yoşdagi kişilarda kuzatiladi va yuqumli kasalliklar (tif, dizenteriya va b.), oğir operatsiyalar, bezlarning zararlanişi, stomatit va b. oqibatida paydo böladi, köpinça stafilokokklar qözğatadi. Kasallik boşlanişida sölak bezlari şişib, qattiq bölib qoladi, oğiz qaqraydi, pastki jağning harakatlanişi qiyinlaşadi. Gavda t-rasi kötarilib, bez yölidan yiring ajraladi. Ba'zan yuz nervi zararlanib nevrit paydo bölişi, bez massasining nekrozga uçraşi, abssess vujudga kelişi va b. asoratlar qolişi mumkin. Kasallik, asosan, 10—15 kunda tuzala boşlaydi yoki qaytalab turadigan surunkali şaklga ötadi.
Davosi. Şişni qaytaruvçi dori-darmonlar, antibiotiklar, parhez buyuriladi, abssess hosil bölganda operatsiya qilinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПАРОТИТ (пара... ва юн. otos — қулоқ), тепки — кулоқ олди сўлак безининг яллиғланиши. Эпидемик бўлмаган П. ва эпидемик паротит фаркданади. Ўткир эпидемик бўлмаган П. кўпроқ катта ёшдаги кишиларда кузатилади ва юқумли касалликлар (тиф, дизентерия ва б.), оғир операциялар, безларнинг зарарланиши, стоматит ва б. оқибатида пайдо бўлади, кўпинча стафилококклар қўзғатади. Касаллик бошланишида сўлак безлари шишиб, қаттиқ бўлиб қолади, оғиз қақрайди, пастки жағнинг ҳаракатланиши қийинлашади. Гавда т-раси кўтарилиб, без йўлидан йиринг ажралади. Баъзан юз нерви зарарланиб неврит пайдо бўлиши, без массасининг некрозга учраши, абсцесс вужудга келиши ва б. асоратлар қолиши мумкин. Касаллик, асосан, 10—15 кунда тузала бошлайди ёки қайталаб турадиган сурункали шаклга ўтади.
Давоси. Шишни қайтарувчи дори-дармонлар, антибиотиклар, парҳез буюрилади, абсцесс ҳосил бўлганда операция қилинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.