Partitura
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 97-b. — ziyouz.com
Partitura (ital. partitura — ajra-tiş, taqsimlaş) — orkestr, xor, kamer ansambl va b. uçun möljallangan köp ovozli musiqa asarining har bir ovoz yoki çolğu partiyasn körsatilgan nota yozuvi. Ovozlarning bir vaqgda yangraşidagi harakat yönalişini oson anglaş uçun unda nota belgilari satrmasatr, ustma-ust yoziladi. P.ni vertikal yönalişda öqiganda tovuş (ak-kord) larning garmonik birligi, go-rizontal (çapdan öngga) öqiganda esa har bir nota yölidagi kuy rivoji ifo-dalanadi. P.da ovozlar muayyan tartibda, balandpastligiga köra, yuqoridan pastga qarab joylaştiriladi. Barça ovozlar, odatda, italyança, nemisça (ba'zan, fransuzça va b.) nomlar b-n körsatiladi. Dastlab xor P.lari (16-a.), keyinçalik çolğu, vokal-çolğu ansambllar va orkestr P.lari rivoj topgan. 19-a.gaça dirijyorlar P. b-n birga direksionaş ham keng foydalanişgan. Hoz. körinişdagi P. 19-a. örtalarida, kompozitorlik ijodiyoti va dirijyorlik san'ati rivoji natijasida yuzaga kelgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПАРТИТУРА (итал. partitura — ажра-тиш, тақсимлаш) — оркестр, хор, камер ансамбль ва б. учун мўлжалланган кўп овозли мусиқа асарининг ҳар бир овоз ёки чолғу партиясн кўрсатилган нота ёзуви. Овозларнинг бир вақгда янграшидаги ҳаракат йўналишини осон англаш учун унда нота белгилари сатрмасатр, устма-уст ёзилади. П.ни вертикал йўналишда ўқиганда товуш (ак-корд) ларнинг гармоник бирлиги, го-ризонтал (чапдан ўнгга) ўқиганда эса ҳар бир нота йўлидаги куй ривожи ифо-даланади. П.да овозлар муайян тартибда, баландпастлигига кўра, юқоридан пастга қараб жойлаштирилади. Барча овозлар, одатда, итальянча, немисча (баъзан, французча ва б.) номлар б-н кўрсатилади. Дастлаб хор П.лари (16-а.), кейинчалик чолғу, вокал-чолғу ансамбллар ва оркестр П.лари ривож топган. 19-а.гача дирижёрлар П. б-н бирга дирекционаш ҳам кенг фойдаланишган. Ҳоз. кўринишдаги П. 19-а. ўрталарида, композиторлик ижодиёти ва дирижёрлик санъати ривожи натижасида юзага келган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.