Passakalya
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 106-b. — ziyouz.com
Passakalya (ispança pasar — ötmoq va calle — köça) — 1) 16-a.dan mehmonlarni kuzatiş jarayonida ijro etiladigan tantanavor yoki marşsimon ispança raqs. Jiddiy, uluğvor va kötarinki ruxda yangraydigan musiqa asari sifatida 17—18-a.larda Ğarbiy Yevropa mamlakatlarida keng tarqalgan (G.Pyorsell, K.Monteverdi va b.). Fransiyada yakka raqqos yoki raqqosa ijrosidagi bal raksi (J.B.Lyulli va b.); 2) organ, klavir uçun yozilgan variatsiya şaklidagi pyesa. Musiqa ölçovi 3/4 yoki 3/2. P., odatda, uluğvor, ba'zan ğamgin, fojiaviy xarakterga ega. D.Buk-stexude, F.Kuperen, I.S.Bax, G.Gendel va b. P. yozgan. 20-a. kompozitorlari ijo-dida P. turkumli asarlar qismi sifatida keng örin olgan (M.Reger, A.Şyonberg, A.Berg, A. Onegger, B. Britten, P.Xindemit, D.Şostakoviç, Q. Qora-yev va b.). Özbekiston kompozitorlaridan B.Giyenko, G.Muşel, M.Tojiyev va b. ijodida P. namunalari mavjud.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПАССАКАЛЬЯ (испанча pasar — ўтмоқ ва calle — кўча) — 1) 16-а.дан меҳмонларни кузатиш жараёнида ижро этиладиган тантанавор ёки маршсимон испанча рақс. Жиддий, улуғвор ва кўтаринки рухда янграйдиган мусиқа асари сифатида 17—18-а.ларда Ғарбий Европа мамлакатларида кенг тарқалган (Г.Пёрселл, К.Монтеверди ва б.). Францияда якка раққос ёки раққоса ижросидаги бал ракси (Ж.Б.Люлли ва б.); 2) орган, клавир учун ёзилган вариация шаклидаги пьеса. Мусиқа ўлчови 3/4 ёки 3/2. П., одатда, улуғвор, баъзан ғамгин, фожиавий характерга эга. Д.Бук-стехуде, Ф.Куперен, И.С.Бах, Г.Гендель ва б. П. ёзган. 20-а. композиторлари ижо-дида П. туркумли асарлар қисми сифатида кенг ўрин олган (М.Регер, А.Шёнберг, А.Берг, А. Онеггер, Б. Бриттен, П.Хиндемит, Д.Шостакович, Қ. Қора-ев ва б.). Ўзбекистон композиторларидан Б.Гиенко, Г.Мушель, М.Тожиев ва б. ижодида П. намуналари мавжуд.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.