Pasterlaş
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 110-b. — ziyouz.com
Pasterlaş — suyuklik va oziq-ovqat mahsulotlaridagi mikroorganizmlarni turliça davomiylikda bir martalik 100° dan past (odatda, 60—70°) gaça qizdirib yöqotiş usuli. L. Paster taklif etgan. Yuqori t-rada sifati özgarmaydigan sut, qaymoq, mevalar şarbati, jele va b. oziq-ovqat mahsulotlari P. qilinadi. P. natijasida sporasiz bakteriyalar, moğor zamburuğlari öladi, lekin P.dan ke-yin ham ba'zi sporalar saqlanib rivojlanişi mumkin. Ularni yöqotiş uçun sutdan sariyoğ va sut konservalari i.ç.da lahzalik (t-ra 85— 90°da), sir va b. sof sut mahsulotlari i.ç.da qisqa muddatli (20—25 min. davomida 72—76°da), bevosita iste'mol uçun sut i.ç.da uzoq muddatli (30 min. davomida 62—65°da) P. usullari qöllanadi. P. maxsus apparat — paste-rizatorlarda bajariladi. Mevalar, sabzavotlar yoki ulardan tayyorlangan mahsulotlar ziç yopilgan banka yoki şişalarga solingan holda 85—95° da, uzum şarbati 73—85° da pasterlanadi. Natijada mahsulotlardagi moğor zam-buruğlari va açitqi (drojji)lar yöq qilinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПАСТЕРЛАШ — суюклик ва озиқ-овқат маҳсулотларидаги микроорганизмларни турлича давомийликда бир марталик 100° дан паст (одатда, 60—70°) гача қиздириб йўқотиш усули. Л. Пастер таклиф этган. Юқори т-рада сифати ўзгармайдиган сут, қаймоқ, мевалар шарбати, желе ва б. озиқ-овқат маҳсулотлари П. қилинади. П. натижасида спорасиз бактериялар, моғор замбуруғлари ўлади, лекин П.дан ке-йин ҳам баъзи споралар сақланиб ривожланиши мумкин. Уларни йўқотиш учун сутдан сариёғ ва сут консервалари и.ч.да лаҳзалик (т-ра 85— 90°да), сир ва б. соф сут маҳсулотлари и.ч.да қисқа муддатли (20—25 мин. давомида 72—76°да), бевосита истеъмол учун сут и.ч.да узоқ муддатли (30 мин. давомида 62—65°да) П. усуллари қўлланади. П. махсус аппарат — пасте-ризаторларда бажарилади. Мевалар, сабзавотлар ёки улардан тайёрланган маҳсулотлар зич ёпилган банка ёки шишаларга солинган ҳолда 85—95° да, узум шарбати 73—85° да пастерланади. Натижада маҳсулотлардаги моғор зам-буруғлари ва ачитқи (дрожжи)лар йўқ қилинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.