Pasxa
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 111–112-b. — ziyouz.com
Pasxa (qad. yahudiyça peysax — ötmoq) — yahudiylar va xristianlarning bahor bayrami. Qadimda köçmançi semit qabilalari P.ni çorva mollarining baxrrgi bolalaş vaktida bayram kilganlar. Bu qabilalarning ötroqdaşişi va dehqonçilik b-n şuğullanişi natijasida P. örim-yiğim bayramiga aylangan. P. yaxudiylarning yillik bayramlari içida eng e'tiborlisidir. Bu bayram xristianlarning P.sidan farkli ölaroq, yaxudiylarning Misrdagi Fir'avn kulligidan qutulib çiqqanlari (taxm. mil. av. 8-a.) munosabati b-n nişonlanadi. Yaxudiylar P. sida keyinçalik messiyani kutiş ğoyasi ham öz ifodasini topdi. Xristianlikda bu bayram Isoning tirilişi töğrisidagi rivoyat b-n boglik bölib, pravoslavlarning asosiy bayrami hisoblanadi. Bahorgi tengkunlik va tölin oydan keyingi 1yakşan-bada nişonlanadi. Bayram kunlari sa-nasini hisoblab çiqiş uçun jadvallar (pasxaliya) tuziladi. P. pravoslav çerkovida Yuliy taqvimi böyiça (eski xisobda) 22 martdan 23 apr.gaça bölgan davrga; ğarbiy xristianlarda — Grigoriy taqvimi böyiça 26 martdan 23 apr.gaça bölgan davrga töğri keladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПАСХА (қад. яҳудийча пейсах — ўтмоқ) — яҳудийлар ва христианларнинг баҳор байрами. Қадимда кўчманчи семит қабилалари П.ни чорва молларининг бахррги болалаш вактида байрам килганлар. Бу қабилаларнинг ўтроқдашиши ва деҳқончилик б-н шуғулланиши натижасида П. ўрим-йиғим байрамига айланган. П. яхудийларнинг йиллик байрамлари ичида энг эътиборлисидир. Бу байрам христианларнинг П.сидан фаркли ўлароқ, яхудийларнинг Мисрдаги Фиръавн куллигидан қутулиб чиққанлари (тахм. мил. ав. 8-а.) муносабати б-н нишонланади. Яхудийлар П. сида кейинчалик мессияни кутиш ғояси ҳам ўз ифодасини топди. Христианликда бу байрам Исонинг тирилиши тўғрисидаги ривоят б-н боглик бўлиб, православларнинг асосий байрами ҳисобланади. Баҳорги тенгкунлик ва тўлин ойдан кейинги 1якшан-бада нишонланади. Байрам кунлари са-насини ҳисоблаб чиқиш учун жадваллар (пасхалия) тузилади. П. православ черковида Юлий тақвими бўйича (эски хисобда) 22 мартдан 23 апр.гача бўлган даврга; ғарбий христианларда — Григорий тақвими бўйича 26 мартдан 23 апр.гача бўлган даврга тўғри келади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.