Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Pat

    Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 112-b. — ziyouz.com

    Pat — kuş terisidagi şoxsimon mod-dali tuzilma. Kontur, ipsimon, parsimon, par va qilsimon P. turlari böladi. Kontur P. qalam uçi, özak, öq va unga joylaşgan yelpiğiçdan iborat. Kontur P. quş qanoti va dumida böladi; ular tanasini qoplab turadi. Ipsimon P. uzun, nozik va yumşoq öqsan hamda uning uçida joylaşgan siyrak soqolçalardan tuzilgan. Odatda, ipsimon P.lar kontur P. ostida joylaşadi. Parsimon P. nozik özak va özaro ilaşgan mayin soqolçalardan taşkil topgan; par b-n birga tanani sovişdan sakdaydi. Parlar qisqa va yumşoq özakdan hamda bir-biri b-n ilaşmagan soqolçalardan iborat. Kilsimon P.da esa özak rivojlangan, lekin soqolçalar bölmaydi. Qilsimon va ipsimon P. tuyğu vazifasini bajarişi taxmin qilinadi. P.ning yoyilib, rangining yöqolişi tullaşga sabab böladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ПАТ — куш терисидаги шохсимон мод-дали тузилма. Контур, ипсимон, парсимон, пар ва қилсимон П. турлари бўлади. Контур П. қалам учи, ўзак, ўқ ва унга жойлашган елпиғичдан иборат. Контур П. қуш қаноти ва думида бўлади; улар танасини қоплаб туради. Ипсимон П. узун, нозик ва юмшоқ ўқцан ҳамда унинг учида жойлашган сийрак соқолчалардан тузилган. Одатда, ипсимон П.лар контур П. остида жойлашади. Парсимон П. нозик ўзак ва ўзаро илашган майин соқолчалардан ташкил топган; пар б-н бирга танани совишдан сакдайди. Парлар қисқа ва юмшоқ ўзакдан ҳамда бир-бири б-н илашмаган соқолчалардан иборат. Килсимон П.да эса ўзак ривожланган, лекин соқолчалар бўлмайди. Қилсимон ва ипсимон П. туйғу вазифасини бажариши тахмин қилинади. П.нинг ёйилиб, рангининг йўқолиши туллашга сабаб бўлади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.