Patagoniya
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 112-b. — ziyouz.com
Patagoniya — Jan. Amerikadagi ta-biiy oblast. Argentinaning jan. qis-mida, Rio-Kolorado va Rio-Negro daryolaridan jan.da, And toğlaridan şarkda joylaşgan. Mayd. 652 ming km2. Yer yuzasi Atlantika okeani sohilidan şarqqa 2200 m balandlikkaça zinapoyasimon balandlaşib boradi. Şim.-şarqiy qismi pasttekislik. Zamini qad. kristalli jinslardan tuzilgan, ularning ustini çökindi va vulkan jinslari hamda morena yotqiziklari qoplagan. Iqlimi mö'tadil, çala çölga xos iqlim. Yillik yoğin şim.da 150—300 mm, jan. da 600—700 mm gaça. Iyulning örtaça t-rasi 8—2°, ğarbida 5° gaça, yanv.niki 10—20°. Kuçli şamollar esib turadi. Daryolari And toğlaridan boşlanib, P.ni çuqur kan'onlar orqali kesib ötadi. Tuproği qönğir, böz va kaştan tuproq. Boşokdi ötlar va butalar usadi. Endemik hayvonlardan lama, magellan iti, pampa muşugi, zirhlilar va b. bor, kuş köp. Aholisi, asosan, qöyçilik b-n şuğullanadi. Neft va tabiiy gaz konlari topilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПАТАГОНИЯ — Жан. Америкадаги та-биий область. Аргентинанинг жан. қис-мида, Рио-Колорадо ва Рио-Негро дарёларидан жан.да, Анд тоғларидан шаркда жойлашган. Майд. 652 минг км2. Ер юзаси Атлантика океани соҳилидан шарққа 2200 м баландликкача зинапоясимон баландлашиб боради. Шим.-шарқий қисми пасттекислик. Замини қад. кристалли жинслардан тузилган, уларнинг устини чўкинди ва вулкан жинслари ҳамда морена ётқизиклари қоплаган. Иқлими мўътадил, чала чўлга хос иқлим. Йиллик ёғин шим.да 150—300 мм, жан. да 600—700 мм гача. Июлнинг ўртача т-раси 8—2°, ғарбида 5° гача, янв.ники 10—20°. Кучли шамоллар эсиб туради. Дарёлари Анд тоғларидан бошланиб, П.ни чуқур канъонлар орқали кесиб ўтади. Тупроғи қўнғир, бўз ва каштан тупроқ. Бошокди ўтлар ва буталар усади. Эндемик ҳайвонлардан лама, магеллан ити, пампа мушуги, зирҳлилар ва б. бор, куш кўп. Аҳолиси, асосан, қўйчилик б-н шуғулланади. Нефть ва табиий газ конлари топилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.