Patisson
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 114-b. — ziyouz.com
Patisson (Cucurbita pepo var. patisson), kulça qovoq — qovoqdoşlar oilasiga, qatgiq etli qovokdar guruhiga mansub biryillik sabzavot ösimligi. P. palagi tik, butasimon serşox ösimlik. Ildizi yaxşi rivojlangan. Poyasi va barg bandlari nisbatan yöğon. Barglari örtaça kattalikda, dağal, 3 yoki 5 qirrali. Gullari bir uyli, bir jinsli, yirik, rangi sariq, poyalarda yakkayakka joylaşadi. Mevasi — qovoqça, mayda, şakli yulduzeimon. Çetlari kun-gurali. Yangi tukkan mevalari rangi oç yaşil, meva katta bölgan sari rangi oqarib, ayrim mevalar yuzasida oç yaşil doğlar yoki tasmalar paydo bölişi mumkin. Ularning 6—8 kunlik mevasi iste'mol qilinadi. P. is-siqtalab ösimlik. P. apr. oyida qator va tup oraliği 70x70 yoki 80x80 sm sxemada ekiladi. Har bir uyaga 4—5 tadan uruğ ekilib, nihol unib çiqqaç, çin barg yozganda yagana qilinadi. Ösuv davrida qator oralari yum-şatiladi, oziklantiriladi va suğoriladi. P. suvga talabçan. Oşqovoq kabi parvariş qilinadi. Meva tarkibida 6,0—6,5% quruq modda, 2,5— 2,9% qand va vitaminlar mavjud. Uruğida moy va santanin bor. Hosildorligi 150—200 s/ra. Asosan, tuzlangan, kon-servalangan (6—8 kunlik mevasi) holda iste'mol qilinadi, katta bölib ketganlari molga beriladi. Özbekistonda 1988 y.dan P.ning Oq 13 navi ekiladi. Uning hosildorligi 110—159 s/ga.
... PATIYA (yun. pathos — dard, azob; kasallik) — özlaşma qöşma sözlarning ikkinçi qismi bölib, birinçi qismda ifodalangan tana a'zosi yoki qismining kasalligini bildiradi (mas, nefropatiya, psixopatiya).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПАТИССОН (Cucurbita pepo var. patisson), кулча қовоқ — қовоқдошлар оиласига, қатгиқ этли қовокдар гуруҳига мансуб бирйиллик сабзавот ўсимлиги. П. палаги тик, бутасимон сершох ўсимлик. Илдизи яхши ривожланган. Пояси ва барг бандлари нисбатан йўғон. Барглари ўртача катталикда, дағал, 3 ёки 5 қиррали. Гуллари бир уйли, бир жинсли, йирик, ранги сариқ, пояларда яккаякка жойлашади. Меваси — қовоқча, майда, шакли юлдузеимон. Четлари кун-гурали. Янги туккан мевалари ранги оч яшил, мева катта бўлган сари ранги оқариб, айрим мевалар юзасида оч яшил доғлар ёки тасмалар пайдо бўлиши мумкин. Уларнинг 6—8 кунлик меваси истеъмол қилинади. П. ис-сиқталаб ўсимлик. П. апр. ойида қатор ва туп оралиғи 70x70 ёки 80x80 см схемада экилади. Ҳар бир уяга 4—5 тадан уруғ экилиб, ниҳол униб чиққач, чин барг ёзганда ягана қилинади. Ўсув даврида қатор оралари юм-шатилади, озиклантирилади ва суғорилади. П. сувга талабчан. Ошқовоқ каби парвариш қилинади. Мева таркибида 6,0—6,5% қуруқ модда, 2,5— 2,9% қанд ва витаминлар мавжуд. Уруғида мой ва сантанин бор. Ҳосилдорлиги 150—200 ц/ra. Асосан, тузланган, кон-серваланган (6—8 кунлик меваси) ҳолда истеъмол қилинади, катта бўлиб кетганлари молга берилади. Ўзбекистонда 1988 й.дан П.нинг Оқ 13 нави экилади. Унинг ҳосилдорлиги 110—159 ц/га.
... ПАТИЯ (юн. pathos — дард, азоб; касаллик) — ўзлашма қўшма сўзларнинг иккинчи қисми бўлиб, биринчи қисмда ифодаланган тана аъзоси ёки қисмининг касаллигини билдиради (мас, нефропатия, психопатия).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.