Payza
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 9-b. — ziyouz.com
Payza PAYZA, paydza (xitoyça-möğulça) — yorliq. Çingizxon Yasyasiga binoan joriy etilgan, oltin, kumuş, çöyan, jez hamda yoğoç taxtaçalarga bitilgan, möğul xonlari tomonidan möğullar hukmronligiga tobe mamlakatlarga tayinlangan noiblar, şuningdek, çopar va elçilarga, ularning lavozimlariga qarab beriladigan yorliq, buyruq. Noiblarga hamda elçilarga beriladigan oltin P.ga xonning buyruklari yozilgan va ular noib yoki elçiga çeksiz vakolat huquqini bergan. P. egasi istagan narsani talab qilişga haqli bölgan, uning talabi sözsiz bajarilgan. Maqalliy hukumat vakillari P. bor ma'murga ot, yöl körsatuvçi kişi, oziq-ovqat va b. xizmatlarni körsatişga mas'ul bölganlar. P.ning darajasiga qarab unga quş yoki hayvon rasmi solingan. Eng oliy darajali P. yuziga yölbars surati tuşirilgan. Bu turdagi P. hukmronlik va daxlsizlik belgisi bölib xizmat qilgan. P.ga ega şaxslar talaniş yoki jazolanişdan mustasno edilar.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПАЙЗА, пайдза (хитойча-мўғулча) — ёрлиқ. Чингизхон Ясясига биноан жорий этилган, олтин, кумуш, чўян, жез ҳамда ёғоч тахтачаларга битилган, мўғул хонлари томонидан мўғуллар ҳукмронлигига тобе мамлакатларга тайинланган ноиблар, шунингдек, чопар ва элчиларга, уларнинг лавозимларига қараб бериладиган ёрлиқ, буйруқ. Ноибларга ҳамда элчиларга бериладиган олтин П.га хоннинг буйруклари ёзилган ва улар ноиб ёки элчига чексиз ваколат ҳуқуқини берган. П. эгаси истаган нарсани талаб қилишга ҳақли бўлган, унинг талаби сўзсиз бажарилган. Мақаллий ҳукумат вакиллари П. бор маъмурга от, йўл кўрсатувчи киши, озиқ-овқат ва б. хизматларни кўрсатишга масъул бўлганлар. П.нинг даражасига қараб унга қуш ёки ҳайвон расми солинган. Энг олий даражали П. юзига йўлбарс сурати туширилган. Бу турдаги П. ҳукмронлик ва дахлсизлик белгиси бўлиб хизмат қилган. П.га эга шахслар таланиш ёки жазоланишдан мустасно эдилар.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.