Payza
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 9–10-b. — ziyouz.com
Payza PAYZA, yapon tariği (Echin-ochloa) — boşoqdoşlar oilasining kurmaklar turkumiga mansub bir yillik boşoqli don va yem-xaşak ekini. Xindiston, Xitoy, Koreya, Yaponiyada qadimdan yetiştiriladi. Donidan yorma, spirt olinadi, çöçqa va parrandalarga yem sifatida işlatiladi. Kök poyasidan silos bostiriladi va piçan tayyorlanadi. 100 kg kök poyasida 12,5 ozuqa birligi va 1,6 kg hazm böladigan protein (100 kg piçanida tegişliça 60,5 va 6,9; donida 92,7 va 10,5) bor. Çorva mollari uçun yaxşi ozuqa.
Namsevar va dalaning begona ötlardan tozaligiga talabçan ösimlik. Qulay şaroitda yozda 2—4 martagaça örib oliş mumkin. Yem-xaşak uçun keç bahorda qatorlab, oddiy usulda (uruğ ekiş normasi 12—15 kg/ga), don uçun keng qatorlab (uruğ ekiş normasi 5— 6 kg/ ga) ekiladi. Kök ozuqa uçun rövaklaniş vaqtida, don uçun rövaklari sarğayganda öriladi. Hosildorligi kök poya böyiça 140—400 s/ga, piçan böyiça 20—40 s/ga.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПАЙЗА, япон тариғи (Echin-ochloa) — бошоқдошлар оиласининг курмаклар туркумига мансуб бир йиллик бошоқли дон ва ем-хашак экини. Хиндистон, Хитой, Корея, Японияда қадимдан етиштирилади. Донидан ёрма, спирт олинади, чўчқа ва паррандаларга ем сифатида ишлатилади. Кўк поясидан силос бостирилади ва пичан тайёрланади. 100 кг кўк поясида 12,5 озуқа бирлиги ва 1,6 кг ҳазм бўладиган протеин (100 кг пичанида тегишлича 60,5 ва 6,9; донида 92,7 ва 10,5) бор. Чорва моллари учун яхши озуқа.
Намсевар ва даланинг бегона ўтлардан тозалигига талабчан ўсимлик. Қулай шароитда ёзда 2—4 мартагача ўриб олиш мумкин. Ем-хашак учун кеч баҳорда қаторлаб, оддий усулда (уруғ экиш нормаси 12—15 кг/га), дон учун кенг қаторлаб (уруғ экиш нормаси 5— 6 кг/ га) экилади. Кўк озуқа учун рўвакланиш вақтида, дон учун рўваклари сарғайганда ўрилади. Ҳосилдорлиги кўк поя бўйича 140—400 ц/га, пичан бўйича 20—40 ц/га.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.