Peçak
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 196-b. — ziyouz.com
Peçak (Convolvulus L.) — peçakdoşlar oilasiga mansub bir yillik va köp yillik çirmaşuvçi yoki ilaşib ösuvçi ösimliklar turkumi, begona öt. 250 dan ortiqturi bor. Uzbekistonda 5 turi — dala peçagi yoki qöypeçak (C.arvensis), soxtakantabrik P. yoki oq partak (C.pseudocantabrica Schrenk.), çimyon peçagi (C.tschimganicus), qalami P. yoki çumçuqoyoq (C.lineatus), da-ğal tukli P. yoki mingboş (C.subhirutus) uçraydi. Ulardan Özbekistonning barça hududlarida ösadigan dala peçagi yoki qöypeçak turi dala ekinlari orasida, şuning-dek, yöl yoqalari, kanallar böylarida kup uçraydi.
Yöqotiş qi-yin bölgan begona öt hisoblanadi. Barglari yoysimon yoki nayzasimon. Gullari töğri, kar-naysimon, ikki jinsli, yirik, uz. 6—7 sm, kosabarglari 5 ta, tu-taşmagan. Mevasi kösakça, iyun—okt.da gullab uruğlaydi. Il-diz baçkilari va uruğidan köpayadi, bir ösimlik uniş qobiliyatini 2 y.gaça saklaydigan 400—600 uruğ beradi.
Kuraş çoralari: kuzdayerni çu-qur şudgorlaş, ildiz baçkilarini kultivatorlar, luşçilniklar b-n maydalaş, don ekinlari maydonlariga 2,4 D, makkajöxorizorlarga simazin gerbitsidlarini purkaş.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПЕЧАК (Convolvulus L.) — печакдошлар оиласига мансуб бир йиллик ва кўп йиллик чирмашувчи ёки илашиб ўсувчи ўсимликлар туркуми, бегона ўт. 250 дан ортиқтури бор. Узбекистонда 5 тури — дала печаги ёки қўйпечак (C.arvensis), сохтакантабрик П. ёки оқ партак (C.pseudocantabrica Schrenk.), чимён печаги (C.tschimganicus), қалами П. ёки чумчуқоёқ (C.lineatus), да-ғал тукли П. ёки мингбош (C.subhirutus) учрайди. Улардан Ўзбекистоннинг барча ҳудудларида ўсадиган дала печаги ёки қўйпечак тури дала экинлари орасида, шунинг-дек, йўл ёқалари, каналлар бўйларида куп учрайди.
Йўқотиш қи-йин бўлган бегона ўт ҳисобланади. Барглари ёйсимон ёки найзасимон. Гуллари тўғри, кар-найсимон, икки жинсли, йирик, уз. 6—7 см, косабарглари 5 та, ту-ташмаган. Меваси кўсакча, июнь—окт.да гуллаб уруғлайди. Ил-диз бачкилари ва уруғидан кўпаяди, бир ўсимлик униш қобилиятини 2 й.гача саклайдиган 400—600 уруғ беради.
Кураш чоралари: куздаерни чу-қур шудгорлаш, илдиз бачкиларини культиваторлар, лушчильниклар б-н майдалаш, дон экинлари майдонларига 2,4 Д, маккажўхоризорларга симазин гербицидларини пуркаш.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.