Pellagra
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 153-b. — ziyouz.com
Pellagra (ital. pelle agro — dağal teri), avitaminoz RR -—organizmda vitamin RR (nikotin kislotasi) yetişmasligidan kelib çiqadigan kasallik. Oziq-ovqatlar tarkibida vitamin RR mikdorining kamayib ketişi, şuningdek, organizmning vita-minlarni özlaştiriş layoqatining pasayişi sabab böladi. P.da iç keta-di, til qipqizarib, yaltirab turadi. Gavdaning oçiq qismlari va oyoq-qöl panjasiga qizil doğlar tuşib, ular keyinçalik pufakçalarga aylanib, yiring boylaydi. Pufakçalar yorilib, yiring çiqib ketgaç, teri qurib, pust taşlaydi va örni doğ bölib qoladi. Bemor tinkasi qurişi, tez çarçaş, quvvatsizlik, iş qobiliyatining pasayişi, boş oğrişi, iştahasi yöqligi, oğzi açişib, sölagi oqişidan şikoyat qiladi. Ruhiy holati ham buziladi. Atrofidagi voqea va hodisalarga beparvo bölib qoladi, xotira va aklning pasayişi kuzatiladi.
Kasallikni davolaşda vraç körsatma-siga binoan, V guruh vitaminlari b-n nikotin kislotasi beriladi. Nikotin kislotasiga boy ovqatlar — qayvon oqsili, jigar, tuxum, baliq, sut, qatiq, sabzavot va mevalar buyuriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПЕЛЛАГРА (итал. pelle agro — дағал тери), авитаминоз РР -—организмда витамин РР (никотин кислотаси) етишмаслигидан келиб чиқадиган касаллик. Озиқ-овқатлар таркибида витамин РР микдорининг камайиб кетиши, шунингдек, организмнинг вита-минларни ўзлаштириш лаёқатининг пасайиши сабаб бўлади. П.да ич кета-ди, тил қипқизариб, ялтираб туради. Гавданинг очиқ қисмлари ва оёқ-қўл панжасига қизил доғлар тушиб, улар кейинчалик пуфакчаларга айланиб, йиринг бойлайди. Пуфакчалар ёрилиб, йиринг чиқиб кетгач, тери қуриб, пуст ташлайди ва ўрни доғ бўлиб қолади. Бемор тинкаси қуриши, тез чарчаш, қувватсизлик, иш қобилиятининг пасайиши, бош оғриши, иштаҳаси йўқлиги, оғзи ачишиб, сўлаги оқишидан шикоят қилади. Руҳий ҳолати ҳам бузилади. Атрофидаги воқеа ва ҳодисаларга бепарво бўлиб қолади, хотира ва аклнинг пасайиши кузатилади.
Касалликни даволашда врач кўрсатма-сига биноан, В гуруҳ витаминлари б-н никотин кислотаси берилади. Никотин кислотасига бой овқатлар — қайвон оқсили, жигар, тухум, балиқ, сут, қатиқ, сабзавот ва мевалар буюрилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.