Perilla
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 166-b. — ziyouz.com
Perilla (Perilla) — labguldoşlar oilasiga mansub bir yillik ötsimon ösimliklar turkumi; moyli va manzarali ekin. Jan., Şarqiy va Jan,- Şarqiy Osiyoda 5 turi mavjud. Butasimon sudzu P. (P.frutescens) va uning nankin xili (P.f. var. nankinensis) Şarqiy Osiyoda östiriladi. P.ning moyli, efirmoyli va sabzavot turi Xi-toy va Yaponiyada, manzarali (barglari töq qizil va rang-barang) turi Uzoq Şarqda, Ğarbiy Yevropada, AQŞda yetiştiriladi. Butasimon P. namsevar va issiqsevar ösimlik. Vegetatsiya davri 100—150 kun, özidan va çetdan çanglanadi. P. uruğida 46— 53% tez quriydigan texnika moyi (alif, lok va turli böyoqlar tayyorlaşda işlatiladi) olinadi (ovqatga ham işlatiş mumkin). Kök poyasi va kunjarasi mollar uçun yaxşi ozuqa. P. keng qatorlab (qator orasi 60 sm) 3—4 sm çuqurlikka ekiladi. Ekiş normasi 5—8 kg/ga.
Gektaridan 8—15 s uruğ hosili olinadi. Zararkunandalari: simqurtlar, kuzgi tunlam, ötloq parvonasi, ösimlik biti; eng xavfli kasalligi — ğovlaş.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПЕРИЛЛА (Perilla) — лабгулдошлар оиласига мансуб бир йиллик ўтсимон ўсимликлар туркуми; мойли ва манзарали экин. Жан., Шарқий ва Жан,- Шарқий Осиёда 5 тури мавжуд. Бутасимон судзу П. (P.frutescens) ва унинг нанкин хили (P.f. var. nankinensis) Шарқий Осиёда ўстирилади. П.нинг мойли, эфирмойли ва сабзавот тури Хи-той ва Японияда, манзарали (барглари тўқ қизил ва ранг-баранг) тури Узоқ Шарқда, Ғарбий Европада, АҚШда етиштирилади. Бутасимон П. намсевар ва иссиқсевар ўсимлик. Вегетация даври 100—150 кун, ўзидан ва четдан чангланади. П. уруғида 46— 53% тез қурийдиган техника мойи (алиф, лок ва турли бўёқлар тайёрлашда ишлатилади) олинади (овқатга ҳам ишлатиш мумкин). Кўк пояси ва кунжараси моллар учун яхши озуқа. П. кенг қаторлаб (қатор ораси 60 см) 3—4 см чуқурликка экилади. Экиш нормаси 5—8 кг/га.
Гектаридан 8—15 ц уруғ ҳосили олинади. Зараркунандалари: симқуртлар, кузги тунлам, ўтлоқ парвонаси, ўсимлик бити; энг хавфли касаллиги — ғовлаш.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.