Peritsikl
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 168–169-b. — ziyouz.com
Peritsikl (peri... va yun. kyklos — doyra), perikambiy — ösimliklar ildizi, ba'zan poyasi birlamçi meristema hujayralari qavati. P. epiderma ostida joylaşgan, ötkazuvçi silindrni örab turadi. Bir yoki bir neça qavat parenxima hujayralaridan ibo-rat. Birlamçi ildiz P.idan yon ildizlar hosil böladi. Birlamçi tuzilgan ildizlarda (ikki uruğpallalilar) P. hujayralari yordamida kambiy umumiy halqaga tutaşib, zaxira oziq töplanadigan ildiz nurlarini hosil qiladi. Bu nurlardan qöşimça ildizlar va kurtaklar vujudga keladi. P.dan yöğonlaşgan ildizlarda periderma hosil qiluvçi fellogen şakllanadi. Poyada P.dan mexanik töqima va turli mod-dalar ajratib çiqaradigan har xil tuzilmalar paydo böladi. Ba'zi ösimliklar (kanop, kendir, ziğir) P.ida hosil böladigan lubdan lub tolasi olinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПЕРИЦИКЛ (пери... ва юн. kyklos — дойра), перикамбий — ўсимликлар илдизи, баъзан пояси бирламчи меристема ҳужайралари қавати. П. эпидерма остида жойлашган, ўтказувчи цилиндрни ўраб туради. Бир ёки бир неча қават паренхима ҳужайраларидан ибо-рат. Бирламчи илдиз П.идан ён илдизлар ҳосил бўлади. Бирламчи тузилган илдизларда (икки уруғпаллалилар) П. ҳужайралари ёрдамида камбий умумий ҳалқага туташиб, захира озиқ тўпланадиган илдиз нурларини ҳосил қилади. Бу нурлардан қўшимча илдизлар ва куртаклар вужудга келади. П.дан йўғонлашган илдизларда перидерма ҳосил қилувчи феллоген шаклланади. Пояда П.дан механик тўқима ва турли мод-далар ажратиб чиқарадиган ҳар хил тузилмалар пайдо бўлади. Баъзи ўсимликлар (каноп, кендир, зиғир) П.ида ҳосил бўладиган лубдан луб толаси олинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.