Perko
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 169-b. — ziyouz.com
Perko — karamdoşlar oilasiga mansub bir yillik yem-xaşak ösimligi. GFR da xitoy karami b-n kuzgi surepitsaning duragayidan çikarilgan. Özbekistonga 1977 y.da keltirilgan. Ildizi öq ildiz, poyasi tik, uz. 90— 120 sm gaça. Pastki barglari yirik va bölak-bölak, yuqoriga qarab kiç-rayib boradi. Gullari poyaning yoki novdaning yuqori qismida şingil tarzda joylaşgan, sariq mevasi qözoqça, uruğlari dumaloq, kökimtir va mallarang tusda.
P.ni bahorgi va kuzgi ekin sifatida ekiş mumkin. Ekiş meyori 10—12 kg/ga, çuq. 1,5— 2 sm. 1 — 3° da unib çiqadi, erta bahorda harorat 15° dan yuqori bölganda tez ösadi. Uni takroriy ekin sifatida yozning 2yarmida ekib, kuzda örib olinsa, yaxşi qişlaydi va kelgusi yilning apr. oyida yana oqsilga boy kökpoya beradi. Kökpoya uçun ğunçalaş va gullaş fazalarida örib olinadi. Kökpoyasida 15— 20% protein, 100 kg poyasida 11 ozuqa birligi bor. Undan sof holda va makka-jöxori b-n birgalikda töyimli silos bostiriş mumkin. P. çorva mollariga yangi örilgan hamda piçan holida beriladi. Gektaridan 500— 700 s kökpoya, 10—15 s uruğ olinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПЕРКО — карамдошлар оиласига мансуб бир йиллик ем-хашак ўсимлиги. ГФР да хитой карами б-н кузги сурепицанинг дурагайидан чикарилган. Ўзбекистонга 1977 й.да келтирилган. Илдизи ўқ илдиз, пояси тик, уз. 90— 120 см гача. Пастки барглари йирик ва бўлак-бўлак, юқорига қараб кич-райиб боради. Гуллари поянинг ёки новданинг юқори қисмида шингил тарзда жойлашган, сариқ меваси қўзоқча, уруғлари думалоқ, кўкимтир ва малларанг тусда.
П.ни баҳорги ва кузги экин сифатида экиш мумкин. Экиш меъёри 10—12 кг/га, чуқ. 1,5— 2 см. 1 — 3° да униб чиқади, эрта баҳорда ҳарорат 15° дан юқори бўлганда тез ўсади. Уни такрорий экин сифатида ёзнинг 2ярмида экиб, кузда ўриб олинса, яхши қишлайди ва келгуси йилнинг апр. ойида яна оқсилга бой кўкпоя беради. Кўкпоя учун ғунчалаш ва гуллаш фазаларида ўриб олинади. Кўкпоясида 15— 20% протеин, 100 кг поясида 11 озуқа бирлиги бор. Ундан соф ҳолда ва макка-жўхори б-н биргаликда тўйимли силос бостириш мумкин. П. чорва молларига янги ўрилган ҳамда пичан ҳолида берилади. Гектаридан 500— 700 ц кўкпоя, 10—15 ц уруғ олинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.