Persepol
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 177-b. — ziyouz.com
Persepol PERSEPOL, Persipolis, Taxti Jamşid — Şeroz ş. (Eron)dan 50 km şim.-şarqda joylaşgan qad. şahar. Mil. av. 6-a. oxirida barpo etilgan Axomaniylar davlatining poytaxt şaharlaridan biri. Mil. av. 330 y. Aleksandr (Iskandar) tomo-nidan bosib olinib, yondirilgan va şahar taşlandiq holga kelgan. P.da asosiy qazişma işlari 20-a.ning 30-y.laridan olib borilgan. Toğ etagida bunyod etilgan mahobatli me'moriy-haykaltaroşlik majmui (mil.av. taxm. 520—450 y.lar) atrofi ham ğiştdan qurilgan 2 qatorli devor b-n öralgan; tantanalar ötkazilgan zal — apadana, Doro va Kserksning toş relyeflar bi-tilgan saroylari, haramxona binosi, Jahon darvozasi, Şoh zali («Yuz us-tunli») xarobalari aniklangan. Axomaniy podşoxlarining bitiklari va elam tilida yozilgan minglab sopol parçalari topilgan. P.ning ğarb tomo-nida katta otaşgohning qoldiklari saqlangan. P. saroyi qabulgohidan Ara-biston, Turon, Hindiston, Habaşistondan kelgan elçilar, sarbozlar, savdogarlar, xunarmandlarning yuzlab su-ratlari toşga öyib tasvirlangan, yozuvlarda ifodalangan.
Hamidjon Homidov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПЕРСЕПОЛЬ, Персиполис, Тахти Жамшид — Шероз ш. (Эрон)дан 50 км шим.-шарқда жойлашган қад. шаҳар. Мил. ав. 6-а. охирида барпо этилган Ахоманийлар давлатининг пойтахт шаҳарларидан бири. Мил. ав. 330 й. Александр (Искандар) томо-нидан босиб олиниб, ёндирилган ва шаҳар ташландиқ ҳолга келган. П.да асосий қазишма ишлари 20-а.нинг 30-й.ларидан олиб борилган. Тоғ этагида бунёд этилган маҳобатли меъморий-ҳайкалтарошлик мажмуи (мил.ав. тахм. 520—450 й.лар) атрофи ҳам ғиштдан қурилган 2 қаторли девор б-н ўралган; тантаналар ўтказилган зал — ападана, Доро ва Ксеркснинг тош рельефлар би-тилган саройлари, ҳарамхона биноси, Жаҳон дарвозаси, Шоҳ зали («Юз ус-тунли») харобалари аникланган. Ахоманий подшохларининг битиклари ва элам тилида ёзилган минглаб сопол парчалари топилган. П.нинг ғарб томо-нида катта оташгоҳнинг қолдиклари сақланган. П. саройи қабулгоҳидан Ара-бистон, Турон, Ҳиндистон, Ҳабашистондан келган элчилар, сарбозлар, савдогарлар, хунармандларнинг юзлаб су-ратлари тошга ўйиб тасвирланган, ёзувларда ифодаланган.
Ҳамиджон Ҳомидов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.