Perseveratsiya
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 176-b. — ziyouz.com
Perseveratsiya (lot. perseveratio — qat'iylik) — ba'zi bir harakat, ayrim fikr, söz, ibora yoki kuyning inson ongida (boş miya yarim şarlarida) köp martalab ixtiyorsiz, ham tinimsiz takrorlanişi. P. oliy nerv faoliyati harakatçanlik xususiyatining buzilişi natijasida kelib çiqadigan ba'zi kasallik holatida ham röy beradi. Hara-kat, sensor (hissiy idrok), akliy sohalardagi P. turlari bor. Harakat soha-sidagi P.ning alohida şaklidan biri — nutq buzilişidan iborat. U miya pöstining çap yarim şarlari muayyan bölimining şikastlanişi natijasida yuzaga keladi. Sensor P. tovuşlarni takrorlaşda va b.da közga taşlanadi. Aqliy P. çap yarim şarlar peşona qismining şikastlanişi tufayli paydo böladi. Bu akdiy amallarni notöğri takrorlaşda yuzaga çiqadi. U diqqat tarqoqligida, qattiq toliqişda vujudga kelişi mumkin. Bu holat akli zaif bolalarga ham taalluklidir.
Ergaş Ğoziyev.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПЕРСЕВЕРАЦИЯ (лот. perseveratio — қатъийлик) — баъзи бир ҳаракат, айрим фикр, сўз, ибора ёки куйнинг инсон онгида (бош мия ярим шарларида) кўп марталаб ихтиёрсиз, ҳам тинимсиз такрорланиши. П. олий нерв фаолияти ҳаракатчанлик хусусиятининг бузилиши натижасида келиб чиқадиган баъзи касаллик ҳолатида ҳам рўй беради. Ҳара-кат, сенсор (ҳиссий идрок), аклий соҳалардаги П. турлари бор. Ҳаракат соҳа-сидаги П.нинг алоҳида шаклидан бири — нутқ бузилишидан иборат. У мия пўстининг чап ярим шарлари муайян бўлимининг шикастланиши натижасида юзага келади. Сенсор П. товушларни такрорлашда ва б.да кўзга ташланади. Ақлий П. чап ярим шарлар пешона қисмининг шикастланиши туфайли пайдо бўлади. Бу акдий амалларни нотўғри такрорлашда юзага чиқади. У диққат тарқоқлигида, қаттиқ толиқишда вужудга келиши мумкин. Бу ҳолат акли заиф болаларга ҳам тааллуклидир.
Эргаш Ғозиев.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.