Pes
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 185-b. — ziyouz.com
Pes PES, vitiligo — terida yaraçaqasiz oq doğlar paydo bölişi (pigment yöqolişi). Nerv va endokrin kasalliklari alomati bölişi mumkin. P. paydo bölişida irsiy omillarning xam roli bor. Bunda terining turli joylari (köpinça yuz, böyin, qöl)ga oq doğ tuşadi. Doğlar dumaloq yoki ovalsimon bölib, atrofidagi soğ teridan aniq ajralib turadi. P. doğlari asta-sekin kattalaşib, bir-biri b-n qöşilişi, har xil şaklga kirişi va terining talaygina qismini egallab olişi mumkin. Doğ tuşgan joydagi soç va tuklar ham oqarib çiqadi. Kasallik boşlanişini köpinça bemor sezmaydi. Asta-sekin teri oqaradi, ba'zan birdan oqariş hollari ham uçraydi. Oq doğ tuşişidan oldin teri qiçişişi va bir oz kepaklanişi ham mumkin. Doğ tuşgan joyda terining seziş xususiyati yöqolmaydi. P. yuqumli emas, u kişi husnini buzadi xolos. Bunday kişilardan hazar qiliş yaramaydi. Zamonaviy dori-darmonlar P.ni davolaşda yaxşi naf bermoqda, ular içida Puvaterapiya alohida örinni egallaydi. Vitaminlar (V, B6, V|2, S va b.) b-n davolaş maqsadga muvofiq. Oftobda uzoq vaqt yuriş, qorayiş va b.dan saqlaniş lozim, çunki qoraygan terida P. doğlari yaqqol közga taşlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПЕС, витилиго — терида ярачақасиз оқ доғлар пайдо бўлиши (пигмент йўқолиши). Нерв ва эндокрин касалликлари аломати бўлиши мумкин. П. пайдо бўлишида ирсий омилларнинг хам роли бор. Бунда терининг турли жойлари (кўпинча юз, бўйин, қўл)га оқ доғ тушади. Доғлар думалоқ ёки овалсимон бўлиб, атрофидаги соғ теридан аниқ ажралиб туради. П. доғлари аста-секин катталашиб, бир-бири б-н қўшилиши, ҳар хил шаклга кириши ва терининг талайгина қисмини эгаллаб олиши мумкин. Доғ тушган жойдаги соч ва туклар ҳам оқариб чиқади. Касаллик бошланишини кўпинча бемор сезмайди. Аста-секин тери оқаради, баъзан бирдан оқариш ҳоллари ҳам учрайди. Оқ доғ тушишидан олдин тери қичишиши ва бир оз кепакланиши ҳам мумкин. Доғ тушган жойда терининг сезиш хусусияти йўқолмайди. П. юқумли эмас, у киши ҳуснини бузади холос. Бундай кишилардан ҳазар қилиш ярамайди. Замонавий дори-дармонлар П.ни даволашда яхши наф бермоқда, улар ичида Пуватерапия алоҳида ўринни эгаллайди. Витаминлар (В, В6, В|2, С ва б.) б-н даволаш мақсадга мувофиқ. Офтобда узоқ вақт юриш, қорайиш ва б.дан сақланиш лозим, чунки қорайган терида П. доғлари яққол кўзга ташланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.